500 triệu USD của Formosa cũng không đền bủ nổi thiệt hại hàng chục nghìn tỉ đồng chỉ riêng của ngành du lịch Quảng Bình! (Theo báo cáo của UBND tỉnh QB trích trong bài này).
Du lịch miền Trung "thất thủ" vì Formosa!
Minh Phong Thứ Bảy, ngày 10/09/2016.
(Dân Việt) Sau thiệt hại của ngư dân là kéo theo chuỗi thiệt hại khác mà còn lâu nữa mới có thể bắt đầu hồi phục.
Du lịch 4 tỉnh miền Trung vùng cá chết quá ảm đạm. Dọc các bờ biển lơ thơ vài bóng người trong khi trước kia tấp nập khách khứa. Người trong nghề nói “ngành du lịch thất thủ” trước họng xả của Formosa. Sau thiệt hại của ngư dân là kéo theo chuỗi thiệt hại khác mà còn lâu nữa mới có thể bắt đầu hồi phục.
Các bãi biển ở Quảng Trị vắng khách, hàng quán vắng bóng người, cũng bởi hải sản chưa có kết luận an toàn hay không nên ra biển mà ăn đồ đặc sản rừng nuôi như gà, thỏ, quả thật khó khăn. Làng mực nháy ở biển Vũng Áng (Hà Tĩnh) cũng đìu hiu đắng cay mà nhiều người ở đây lo lắng, một địa chỉ hải sản tươi sống lừng danh bao nhiêu năm qua có nguy cơ biến mất bởi quá vắng du khách sau cú sốc độc dược của Formosa xả thải.
Quảng Bình là nơi chuyên gia đánh giá thiệt hại nặng nề, các vùng biển đẹp nức tiếng như Bảo Ninh, Nhật Lệ, Đá Nhảy, Hải Ninh, Vũng Chùa... thật sự đìu hiu. Các hãng bia đã cắt giảm nhân sự tiếp thị bia trong quán xá ven biển, doanh thu hoàn toàn sụt giảm, nhân viên của các hãng bia nháo nhác tìm kế sinh nhai. Các đại lý phân phối bia cũng giảm số lượng lao động thời vụ chở bia, nhiều cơ sở cung cấp nước giải khát, tăm tre, khăn lạnh, dịch vụ giặt đồ ảnh hưởng quá nghiêm trọng. Nhà hàng, khách sạn đình đốn phòng ốc.
Một báo cáo của UBND tỉnh Quảng Bình gửi đi cầu cứu Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc giúp đỡ đã nói lên thực trạng ngành công nghiệp không khói của địa phương này: "Thiệt hại lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng". Văn bản số 1240 báo cáo với Thủ tướng rằng: "Du lịch Quảng Bình bị ảnh hưởng rất nghiêm trọng, rơi vào tình trạng điêu đứng, đời sống của hơn 4.000 lao động trực tiếp, 7.300 lao động gián tiếp, và hơn 30.000 lao động trong các ngành dịch vụ đi kèm bị ảnh hưởng nặng nề; nhiều cơ sở lưu trú, nhà hàng, các cơ sở kinh doanh du lịch dịch vụ phải giảm lao động, cho nhân viên nghỉ việc đến 50%, đa số là lao động có tay nghề, 12.000 lao động có nguy cơ mất việc làm, nhiều khách sạn 3 sao trở lên, nhiều nhà hàng đang triển khai phải dừng thi công, nhiều doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch phải đóng cửa, ngừng hoạt động và phải trả lãi vay hàng tháng cho ngân hàng rất lớn, ước thiệt hại trên hàng chục nghìn tỷ đồng".
Hiển thị các bài đăng có nhãn Formosa. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Formosa. Hiển thị tất cả bài đăng
Chủ Nhật, 11 tháng 9, 2016
Thứ Ba, 30 tháng 8, 2016
Formosa đã trả 500 triệu đô " đền bù " cho hủy diệt biển Việt nam !
Formosa đã chuyển đủ 500 triệu USD bồi thường cho Việt Nam
Khoản 500 triệu này đã được phía Formosa chuyển làm hai lần, mỗi lần 250 triệu...
Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà - Ảnh: VGP.
NHẬT NAM
Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS) đã chuyển đủ 500 triệu USD bồi thường cho phía Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà cho biết hôm 30/8.
Khoản 500 triệu này đã được phía Formosa chuyển làm hai lần, mỗi lần 250 triệu.
Trước đó, đại diện Formosa đã nhận lỗi vì gây ra sự cố môi trường ở 4 tỉnh miền Trung vừa qua, đồng thời cam kết bồi thường thiệt hại về kinh tế cho người dân, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, bồi thường xử lý ô nhiễm, phục hồi môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung, với tổng số tiền là 500 triệu USD.
Thời gian qua, Bộ Tài chính đã chỉ đạo các địa phương về việc lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ của các ngành, 4 địa phương bị thiệt hại. Tuy nhiên, đến thời điểm này mới chỉ có tỉnh Thừa Thiên - Huế có báo cáo về phương án hỗ trợ, còn 3 tỉnh Quảng Trị, Quảng Bình, Hà Tĩnh chưa báo cáo.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Hữu Chí cho biết, khi đã có phương án và tiêu chí của các tỉnh, số tiền bồi thường của Formosa sẽ được triển khai hỗ trợ theo quy định: 15 ngày một lần và 45 ngày thì quyết toán.
Liên quan đến vụ việc, nguồn tin từ Cổng thông tin điện tử Chính phủ cho biết, Phó thủ tướng Trương Hòa Bình đã đồng ý cho các tỉnh miền Trung lùi thời hạn gửi các bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài chính kết quả tổng hợp, xác định mức độ thiệt hại và kinh phí bồi thường, hỗ trợ trên địa bàn đến trước ngày 15/9.
Ông cũng giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư chỉ đạo Tổng cục Thống kê hướng dẫn Cục Thống kê phối hợp với các đơn vị chức năng của các tỉnh xây dựng định mức thiệt hại, thống kê, cung cấp các số liệu liên quan theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các bộ, ngành có liên quan tổ chức tổng hợp, thẩm tra, trình Thủ tướng Chính phủ phương án phân bổ kinh phí bồi thường, hỗ trợ trong tuần cuối tháng 9/2016.
Bộ Thông tin và Truyền thông tăng cường công tác tuyên truyền về môi trường biển, an toàn thực phẩm đối với thủy hải sản của 4 tỉnh miền Trung, để nhân dân yên tâm sử dụng.
Khoản 500 triệu này đã được phía Formosa chuyển làm hai lần, mỗi lần 250 triệu.
Trước đó, đại diện Formosa đã nhận lỗi vì gây ra sự cố môi trường ở 4 tỉnh miền Trung vừa qua, đồng thời cam kết bồi thường thiệt hại về kinh tế cho người dân, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, bồi thường xử lý ô nhiễm, phục hồi môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung, với tổng số tiền là 500 triệu USD.
Thời gian qua, Bộ Tài chính đã chỉ đạo các địa phương về việc lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ của các ngành, 4 địa phương bị thiệt hại. Tuy nhiên, đến thời điểm này mới chỉ có tỉnh Thừa Thiên - Huế có báo cáo về phương án hỗ trợ, còn 3 tỉnh Quảng Trị, Quảng Bình, Hà Tĩnh chưa báo cáo.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Hữu Chí cho biết, khi đã có phương án và tiêu chí của các tỉnh, số tiền bồi thường của Formosa sẽ được triển khai hỗ trợ theo quy định: 15 ngày một lần và 45 ngày thì quyết toán.
Liên quan đến vụ việc, nguồn tin từ Cổng thông tin điện tử Chính phủ cho biết, Phó thủ tướng Trương Hòa Bình đã đồng ý cho các tỉnh miền Trung lùi thời hạn gửi các bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài chính kết quả tổng hợp, xác định mức độ thiệt hại và kinh phí bồi thường, hỗ trợ trên địa bàn đến trước ngày 15/9.
Ông cũng giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư chỉ đạo Tổng cục Thống kê hướng dẫn Cục Thống kê phối hợp với các đơn vị chức năng của các tỉnh xây dựng định mức thiệt hại, thống kê, cung cấp các số liệu liên quan theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các bộ, ngành có liên quan tổ chức tổng hợp, thẩm tra, trình Thủ tướng Chính phủ phương án phân bổ kinh phí bồi thường, hỗ trợ trong tuần cuối tháng 9/2016.
Bộ Thông tin và Truyền thông tăng cường công tác tuyên truyền về môi trường biển, an toàn thực phẩm đối với thủy hải sản của 4 tỉnh miền Trung, để nhân dân yên tâm sử dụng.
Người Nhật xử lý vụ Minamata mất bao nhiều năm ?
NGƯỜI NHẬT MẤT BAO NHIÊU NĂM ĐỂ ‘’TẨY ĐỘC’’ BIỂN ?
FB Trương Văn Khoa
au khi khảo sát quần thể sinh vật ở 4 Tỉnh: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế, Viện Hàn Lâm Khoa Học và Công Nghệ Việt Nam (được giao nhiệm vụ tìm nguyên nhân cá chết) kết luận, 50% diện tích san hô (trên tổng số 800 ha) khu vực biển 4 tỉnh này đã bị phá hủy. Các nhà khoa học nói rằng, Việt Nam cần đến 50 năm, hệ sinh thái biển ở Miền Trung mới có thể phục hồi hoàn toàn.
Khi biển bị nhiễm độc, các nước trên thế giới làm gì ?
Một giải pháp khả thi làm sạch môi trường là dùng tàu hút trầm tích đáy biển, lấy chất độc xyanua và phenol ra khỏi biển.
Đó chính là phương pháp mà người Nhật sử dụng trong quá trình làm sạch Vịnh Minamata, nơi xảy ra thảm họa môi trường Minamata vào năm 1950.
Tại sao người ta phải vét đáy biển ?
Vì rằng, mỗi khi có sóng ngầm, lớp trầm tích độc hại đang lắng đọng, nằm yên dưới đáy sẽ trỗi dậy, cuộn lên trên bề mặt mà khi ‘’trời trong, biển lặng’’, chúng ta cứ tưởng là biển sạch.
Lúc bấy giờ, với sự lao động miệt mài, chăm chỉ và đầy ý chí, họ đã mất 23 năm để đánh bắt, tiêu hủy hết số cá đã nhiễm độc, đồng thời mất 14 năm ròng rã để nạo vét, xử lý số bùn nhiễm độc dưới lòng Vịnh Minamata với kinh phí lên tới 48,5 tỷ yên.
Thế nhưng, ngày ấy, với sự thận trọng trong cách xử lý chất độc, đất nước Nhật đã không ngăn cản được bệnh Minamata, một căn bệnh khủng khiếp nhất của mọi thời đại.
Máu của những người tắm biển, ăn cá và các sinh vật vỏ cứng từ Vịnh Minamata đã bị nhiễm xyanua và phenol nhưng họ không hề hay biết.
Và một thời gian không lâu, người dân của Thành Phố Minamata thơ mộng, xinh đẹp thuộc Tỉnh Kumamoto (Nhật Bản) bỗng phát bệnh, tay, chân bị liệt, run lẩy bẩy, tai điếc, mắt mờ, nói lắp bắp, rú lên đau đớn vì co thắt. Những đứa trẻ sơ sinh bắt đầu bị liệt não, điếc, mù, đầu nhỏ, sống thoi thóp trong què quặt và dị dạng.
Kinh hoàng vì số người mắc bệnh Minamata do nhiễm hóa chất từ Công Ty Chisso thải ra đã lên tới 17.000 người !
Thảm họa biển nhiễm độc tại Vịnh Minamata đã đi vào lịch sử như một vết hằn đau đớn và khủng khiếp nhất của nhân loại.
oOo
The Minamata disaster - 50 years on Lessons learned ?
Stephen Juan
Is there any evolutionary advantage in snoring ?
What is deep vein thrombosis ?
Can leaving a baby to 'cry it out' cause brain damage ?
The Minamata disaster - 50 years on
It is now 50 years since the most horrific mercury poisoning disaster the world has ever seen took place in Minamata, Japan.
In May 1956, four patients from the city of Minamata on the west coast of the southern Japanese island of Kyushu were admitted to hospital with the same severe and baffling symptoms. They suffered from very high fever, convulsions, psychosis, loss of consciousness, coma, and finally death.
Soon afterwards, 13 other patients from fishing villages near Minamata suffered the same symptoms and also died. As time went on, more and more people became sick and many died. Doctors were puzzled by the strange symptoms and terribly alarmed. It was finally determined that the cause was mercury poisoning.
Mercury was in the waste product dumped into Minamata Bay on a massive scale by a chemical plant. The mercury contaminated fish living in Minamata Bay. People ate the fish, were themselves contaminated, and became ill. Local bird life as well as domesticate animals also perished. In all, 900 people died and 2,265 people were certified as having directly suffered from mercury poisoning - now known as Minamata disease.
Beyond this, victims who recovered were often socially ostracised, as were members of their families. It was wrongly believed by many people in the community that the illness was contagious.
The chemical plant was suspected of being the culprit in the environmental disaster almost from the beginning of the illness outbreak, yet speaking out against the chemical plant was forbidden. The plant was a major employer and enjoyed considerable economic and political clout all the way to the national government.
Defenders of the chemical plant argued that it must be innocent since the plant had been in operation since 1907 without previous problems. It manufactured fertilizer.
A riot by local fisherman in 1959 finally moved the government to investigate the cause of the illnesses and deaths. Even so, it took officials 12 years from the first deaths to finally admit the cause of the contamination and order a halt to the mercury dumping into Minamata Bay.
Yet the Minamata disaster story is still not over. In 2006, in the Seishin Shinkeigaku Zasshi, Dr K Eto from the Japanese Ministry of the Environment and the National Institute for Minamata Disease, writes that: ‘’Over the years, new facts have gradually surfaced, especially after 1995, with the resolution of the political problems surrounding Minamata disease’’.
For example, the mystery as to why the first 50 years of plant operation brought forth no disaster has been recently solved. It has been revealed that the plant modified its operations in August 1951 and started dumping large amounts of mercury directly into Minamata Bay only from that time.
The health of survivors and their children are being monitored. A permanent museum and annual community ceremonies commemorate the worst mercury poisoning environmental disaster ever. Today, 50 years on, the lessons of Minamata remain.
Interesting facts
During his relatively long lifetime, Sir Isaac Newton (1642-1727), perhaps the greatest scientist that ever lived, suffered two serious bouts of uncharacteristically erratic behavior. Some historians believe he suffered from a mild form of mercury poisoning. They point out that Newton was conducting experiments with mercury at the time of both occurrences.
Mercury was used in the haberdashery industry into the 20th century. Hat makers were known to often suffer mental illnesses although the source of such illnesses was unknown. This is the basis of the name of the ‘’Mad Hatter’’ character in Lewis Carroll's Alice in Wonderland.
Stephen Juan, Ph.D. is an anthropologist at the University of Sydney. Email your Odd Body questions to s.juan@edfac.usyd.edu.au
oOo
Comparative study on the contamination and decontamination of Japanese oyster Crassostrea gigas and blue mussel Mytilus edulis by oxytetracycline and oxolinic acid
FB Trương Văn Khoa
au khi khảo sát quần thể sinh vật ở 4 Tỉnh: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế, Viện Hàn Lâm Khoa Học và Công Nghệ Việt Nam (được giao nhiệm vụ tìm nguyên nhân cá chết) kết luận, 50% diện tích san hô (trên tổng số 800 ha) khu vực biển 4 tỉnh này đã bị phá hủy. Các nhà khoa học nói rằng, Việt Nam cần đến 50 năm, hệ sinh thái biển ở Miền Trung mới có thể phục hồi hoàn toàn.
Khi biển bị nhiễm độc, các nước trên thế giới làm gì ?
Một giải pháp khả thi làm sạch môi trường là dùng tàu hút trầm tích đáy biển, lấy chất độc xyanua và phenol ra khỏi biển.
Đó chính là phương pháp mà người Nhật sử dụng trong quá trình làm sạch Vịnh Minamata, nơi xảy ra thảm họa môi trường Minamata vào năm 1950.
Tại sao người ta phải vét đáy biển ?
Vì rằng, mỗi khi có sóng ngầm, lớp trầm tích độc hại đang lắng đọng, nằm yên dưới đáy sẽ trỗi dậy, cuộn lên trên bề mặt mà khi ‘’trời trong, biển lặng’’, chúng ta cứ tưởng là biển sạch.
Lúc bấy giờ, với sự lao động miệt mài, chăm chỉ và đầy ý chí, họ đã mất 23 năm để đánh bắt, tiêu hủy hết số cá đã nhiễm độc, đồng thời mất 14 năm ròng rã để nạo vét, xử lý số bùn nhiễm độc dưới lòng Vịnh Minamata với kinh phí lên tới 48,5 tỷ yên.
Thế nhưng, ngày ấy, với sự thận trọng trong cách xử lý chất độc, đất nước Nhật đã không ngăn cản được bệnh Minamata, một căn bệnh khủng khiếp nhất của mọi thời đại.
Máu của những người tắm biển, ăn cá và các sinh vật vỏ cứng từ Vịnh Minamata đã bị nhiễm xyanua và phenol nhưng họ không hề hay biết.
Và một thời gian không lâu, người dân của Thành Phố Minamata thơ mộng, xinh đẹp thuộc Tỉnh Kumamoto (Nhật Bản) bỗng phát bệnh, tay, chân bị liệt, run lẩy bẩy, tai điếc, mắt mờ, nói lắp bắp, rú lên đau đớn vì co thắt. Những đứa trẻ sơ sinh bắt đầu bị liệt não, điếc, mù, đầu nhỏ, sống thoi thóp trong què quặt và dị dạng.
Kinh hoàng vì số người mắc bệnh Minamata do nhiễm hóa chất từ Công Ty Chisso thải ra đã lên tới 17.000 người !
Thảm họa biển nhiễm độc tại Vịnh Minamata đã đi vào lịch sử như một vết hằn đau đớn và khủng khiếp nhất của nhân loại.
oOo
The Minamata disaster - 50 years on Lessons learned ?
Stephen Juan
Is there any evolutionary advantage in snoring ?
What is deep vein thrombosis ?
Can leaving a baby to 'cry it out' cause brain damage ?
The Minamata disaster - 50 years on
It is now 50 years since the most horrific mercury poisoning disaster the world has ever seen took place in Minamata, Japan.
In May 1956, four patients from the city of Minamata on the west coast of the southern Japanese island of Kyushu were admitted to hospital with the same severe and baffling symptoms. They suffered from very high fever, convulsions, psychosis, loss of consciousness, coma, and finally death.
Soon afterwards, 13 other patients from fishing villages near Minamata suffered the same symptoms and also died. As time went on, more and more people became sick and many died. Doctors were puzzled by the strange symptoms and terribly alarmed. It was finally determined that the cause was mercury poisoning.
Mercury was in the waste product dumped into Minamata Bay on a massive scale by a chemical plant. The mercury contaminated fish living in Minamata Bay. People ate the fish, were themselves contaminated, and became ill. Local bird life as well as domesticate animals also perished. In all, 900 people died and 2,265 people were certified as having directly suffered from mercury poisoning - now known as Minamata disease.
Beyond this, victims who recovered were often socially ostracised, as were members of their families. It was wrongly believed by many people in the community that the illness was contagious.
The chemical plant was suspected of being the culprit in the environmental disaster almost from the beginning of the illness outbreak, yet speaking out against the chemical plant was forbidden. The plant was a major employer and enjoyed considerable economic and political clout all the way to the national government.
Defenders of the chemical plant argued that it must be innocent since the plant had been in operation since 1907 without previous problems. It manufactured fertilizer.
A riot by local fisherman in 1959 finally moved the government to investigate the cause of the illnesses and deaths. Even so, it took officials 12 years from the first deaths to finally admit the cause of the contamination and order a halt to the mercury dumping into Minamata Bay.
Yet the Minamata disaster story is still not over. In 2006, in the Seishin Shinkeigaku Zasshi, Dr K Eto from the Japanese Ministry of the Environment and the National Institute for Minamata Disease, writes that: ‘’Over the years, new facts have gradually surfaced, especially after 1995, with the resolution of the political problems surrounding Minamata disease’’.
For example, the mystery as to why the first 50 years of plant operation brought forth no disaster has been recently solved. It has been revealed that the plant modified its operations in August 1951 and started dumping large amounts of mercury directly into Minamata Bay only from that time.
The health of survivors and their children are being monitored. A permanent museum and annual community ceremonies commemorate the worst mercury poisoning environmental disaster ever. Today, 50 years on, the lessons of Minamata remain.
Interesting facts
During his relatively long lifetime, Sir Isaac Newton (1642-1727), perhaps the greatest scientist that ever lived, suffered two serious bouts of uncharacteristically erratic behavior. Some historians believe he suffered from a mild form of mercury poisoning. They point out that Newton was conducting experiments with mercury at the time of both occurrences.
Mercury was used in the haberdashery industry into the 20th century. Hat makers were known to often suffer mental illnesses although the source of such illnesses was unknown. This is the basis of the name of the ‘’Mad Hatter’’ character in Lewis Carroll's Alice in Wonderland.
Stephen Juan, Ph.D. is an anthropologist at the University of Sydney. Email your Odd Body questions to s.juan@edfac.usyd.edu.au
oOo
Comparative study on the contamination and decontamination of Japanese oyster Crassostrea gigas and blue mussel Mytilus edulis by oxytetracycline and oxolinic acid
Thứ Năm, 26 tháng 5, 2016
Vụ Formosa sắp bùng nổ lớn !
Vụ Formosa sắp bùng nổ lớn?
Lữ Giang
Trong 8 năm qua, các nhà quan sát đều nhận thấy rằng việc chính phủ Nguyễn Tấn Dũng cho Công ty Formosa Plastics Group của Đài Loan thành lập nhà máy gang thép và khai thác cảng Sơn Dương ở Vũng Án, Hà Tĩnh, là một chuyện hoàn toàn bất bình thường, xét cả về phương diện hành chánh, pháp lý, kinh tế lẫn quốc phòng. Biến cố này đã gây ra một cuộc tranh luận gay cấn trên các báo chí do nhà nước quản lý, kéo dài từ ngày công ty này được thành lập cho đến ngày xảy ra vụ cá chết thì đột nhiên ngưng lại. Sự kiện này khiến nhiều người tin rằng vụ Formosa đã đến thời điểm phải được thanh toán.
PHẢI NHÌN VÀO MẶT TRÁI ĐÀNG SAU
Cho đến khi nộp đơn xin đầu tư sản xuất gang thép tại Việt Nam, Công ty Formosa Plastics Group của Đài Loan chưa hề có kinh nghiệm gì về ngành này. Thế nhưng khi công ty nộp đơn xin đầu tư mở nhà máy sản xuất gang thép tại Vũng Áng, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng và Phó Thủ Tướng Hoàng Trung Hải chỉ xem xét qua loa rồi cấp giấy phép ngay và dành cho công ty rất nhiều ưu đãi, bất chấp những hậu quả có thể xảy ra. Ngày 6.4.2016, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng và Phó Thủ Tướng Hoàng Trung Hải đã bị Quốc Hội bãi nhiệm. Theo các báo trong nước, cũng trong ngày đó, dân vùng biển Kỳ Anh ở Hà Tỉnh bắt đầu phát hiện cá chết nổi lên trong vùng… Chuyện gì đã xảy ra?
Sau khi tiễn đưa Tổng Thống Obama đi rồi, nhà cầm quyền CSVN chắc chắn sẽ lần lượt đưa ra các pháp chiêu để phá những đòn phép của Công ty Formosa, của nhóm Nguyễn Tấn Dũng cũng như của các nhà đấu tranh. Chưởng pháp đó như thế nào, chưa ai có thể đoán được chính xác, vì đây là một biến cố rất phức tạp. Tuy nhiên, nếu không chịu nghiên cứu để hiểu rõ “địch” và “đồng minh” đang làm gì, cứ múa may quay cuồng theo các bong bóng được thả ra, đất nước ta có thể bị bán đứng từng phần và khi nhận ra thì đã quá muộn!
TỪ MỘT CÔNG TY SẢN XUẤT ĐỒ NHỰA
Công ty Formosa Plastics Group (FPG) là một công ty sản xuất đồ nhựa và các sản phẩm hóa dầu, được thành lập năm 1954 tại Đài Loan do hai anh em Vương Vĩnh Khánh (Wang Yung-ching) và Vương Vĩnh Tại (Wang Yung-tsai). Ngày nay, công ty này đã trở thành một trong những nhà sản xuất nhựa lớn nhất châu Á, hoạt động đa ngành và đã phát triển ra một mạng lưới hàng trăm công ty con. Theo sự xếp hạng của Forbes, cả 4 công ty lớn của FPG đều đứng trong Top 1000 công ty sản xuất lớn nhất thế giới năm 2015. Tổng số doanh thu của 4 công ty này đạt hơn 60 tỷ USD và vốn hóa thị trường đạt gần 70 tỷ USD.
Một số công ty con của Formosa Plastics Group đã hoạt động tại Việt Nam. Các công ty này đều có quy mô vốn cũng như doanh thu lên đến cả trăm triệu USD, đáng kể nhất là Cty TNHH Hưng Nghiệp Formosa Đồng Nai. Formosa Đồng Nai là một trong những doanh nghiệp FDI lớn nhất đang hoạt động tại Việt Nam. Năm 2014, doanh thu của công ty này trên 17.100 tỷ đồng.
NHỮNG CHUYỆN BẤT THƯỜNG XẢY RA
Đầu năm 2008, tập đoàn Đài Loan Formosa Plastic Group đã đăng ký thành lập Formosa Ha Tinh (Cayman) Limited (Công ty trách nhiệm hữu hạn Formosa Hà Tĩnh (Cayman) tại quần đảo Cayman, một thiên đường thuế lớn và rửa tiền trong vùng Caribean. Trụ sở hoạt động đặt ở số 201 đường Đôn Hóa Bắc, Đài Loan. Sau đó, công ty nộp đơn xin đầu tư sản xuất gang thép và khai thác cảng nước sâu Sơn Dương ở Hà Tĩnh.
Ngày 4.3.2008 Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ký công văn mang số 323/TTg-QHQT với nội dung: đồng ý cho Tập đoàn Công nghiệp nặng Formosa được thành lập Công ty Formosa Hà Tĩnh.
Ngày 21.5.2008, Công ty Formosa Hà Tĩnh nộp đơn xin chấp nhận Dự án đầu tư nhà máy liên hợp thép tại Khu kinh tế Vũng Áng và Dự án cảng nước sâu Sơn Dương của công ty.
Ngày 6.6.2008 Phó Thủ Tướng Hoàng Trung Hải đã ký Công văn số 869/TTg-QHQT đồng ý cho Công ty Formosa Hà Tĩnh thực hiện hai dự án nói trên.
Ngày 12.6.2008 Ban Quản lý khu kinh tế Vũng Áng cấp Giấy chứng nhận mang số 282023000001 cho Công ty Formosa đầu tư lần đầu với thời hạn hoạt động của dự án là 70 năm. Dự án này được quyền sử dụng trong 70 năm một diện tích 3.300 ha ở vị trí địa lý chiến lược, bao gồm 2.000 ha đất liền và 1.200 ha mặt nước ở phía Nam Vịnh Vũng Áng Hà Tĩnh.
Hợp đồng thuê đất ngày 6.2.2009 quy định: “Đảm bảo không thu hồi đất vì mục đích cộng đồng và phát triển kinh tế hay các mục đích khác; đối với thu hồi đất vì lý do quốc phòng, an ninh, hai bên tiến hành thảo luận đi đến thống nhất bồi thường dứt điểm trước khi thực hiện”. Như vậy, dự án này còn nằm ngoài sự chi phối của Điều 38 Luật Đất đai 2003 quy định về việc nhà nước thu hồi đất.
Ngoài ra, Chính phủ còn thiết lập cơ chế bảo hộ ngành thép, cho Công ty Formosa được cân đối ngoại tệ trong phạm vi hạng mục kinh doanh, được vay vốn từ các tổ chức tài chính nước ngoài, được miễn thuế nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu, miễn thu thuế khấu trừ tại nguồn, được miễn thuế thu nhập 50% tức chỉ đóng 10% thay vì 20% như các doanh nghiệp khác.
TẦM VÓC DỰ ÁN SẼ THỰC HIỆN
Công ty TNHH Formosa Hà Tĩnh là một công ty có vốn 100% của ngoại quốc. Công ty do 9 cổ đông góp vốn, trong đó có 7 cổ đông là các đơn vị thành viên của Formosa Plastics Group, nắm gần 95% cổ phần với số vốn đầu tư lúc đầu là 9,9 tỷ USD. Hai cổ đông còn lại là Công ty China Steel (nắm giữ 5% vốn) và Sunsco Enterprise (0,037%). Cả hai đều của Đài Loan.
Tuy chỉ góp vốn 5%, Công China Steel là doanh nghiệp có nhiều kinh nghiệm trong ngành sản xuất gang thép, nên “sẽ hỗ trợ nhiều cho quá trình thực hiện dự án”. Sau này có thêm Công ty JFE, một tập đoàn thép lớn của Nhật Bản nhập cuộc. Nếu thương vụ China Steel nâng tỷ lệ cổ phần lên 25% và JFE mua 5%, Dự án Formosa Hà Tĩnh coi như hoàn tất.
Formosa công bố kế hoạch sẽ nâng tổng vốn đầu tư của Dự án lên 27 tỷ USD nhằm đưa Formosa Hà Tĩnh trở thành khu liên hợp gang thép có quy mô lớn nhất Đông Nam Á. Với kế hoạch này, vào năm 2020, Dự án sẽ có 6 lò cao, sản lượng thép thô đạt 22,5 triệu tấn.
Dự án khai thác Cảng nước sâu Sơn Dương ở Vũng Áng dự trù sẽ xây cất tại đây 32 bến tàu, với lượng hàng hóa thông qua cảng là 85 triệu tấn. Ngoài ra, Công ty còn có một nhà máy điện với công suất lắp đặt 2.150 MW.
VƯỢT RA NGOÀI LUẬT PHÁP
Những vi phạm trong việc bao che cho Công ty Formosa Hà Tĩnh hình thành và hoạt động quá nhiều, chúng tôi chỉ ghi lại vài nét chính.
UBND tỉnh Hà Tĩnh đã chọn chủ đầu tư là đơn vị không chuyên ngành, chưa có kinh nghiệm, trong khi dự án có quy mô và tổng mức đầu tư rất lớn, có tính chất đa mục tiêu, gồm nhiều hạng mục phức tạp, thi công trên địa bản trải rộng có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn, thời tiết khắc nghiệt. Thủ tục chọn chủ đầu tư dự án không tuân thủ theo quy định, thể hiện sự nóng vội và chủ quan.
Thanh tra cho rằng việc Ban quản lý Khu kinh tế Vũng Áng cấp Giấy chứng nhận đầu tư với thời hạn 70 năm cho Công ty Formosa khi chưa được Chính phủ đồng ý là vi phạm Luật Đầu Tư 2005, vì luật này chỉ cho phép đầu tư 50 năm, trong trường hợp đặc biệt nếu có phép chính phủ mới được đầu tư 70 năm.
Thanh tra cũng phát hiện nhiều khuyết điểm từ năm 2012 về trước, chẳng hạn như Công ty Cổ Phần Đầu tư và Phát triển Vũng Áng đã quyết định phê duyệt dự án khi chưa xác định được nguồn vốn đầu tư là không đúng quy định, vi phạm Điều 72 của Luật Xây dựng năm 2003 và Điều 27 của Luật Thực hiện tiết kiệm chống lãng phí năm 2005. Khi chưa xác định được phần vốn nhà nước trong tổng mức đầu tư đã phê duyệt mà đến ngày 15.3.2013 đã giải ngân số tiền 240/600,4 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước (chiếm gần 40%), vi phạm các quy định của Luật Ngân sách Nhà nước, Điều 20 Luật Đấu thầu và Điều 101 của Luật Xây dựng 2003.
NHỮNG PHẢN KHÁNG GAY CẤN
1.- Formosa muốn trở thành một đặc khu biệt lập
Ngày 25.6.2014, Công ty Formosa Hà Tĩnh đã gởi văn thư mang số 1406022/CV-FHS đến Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, đề nghị thiết lập “Đặc Khu Kinh Tế Vũng Áng” để phục vụ cho việc xây dựng cảng nước sâu Sơn Dương và các ngành công nghiệp liên quan như gang thép, điện.
Trong bản trình bày đính theo, Formosa Hà Tĩnh nói rằng “Điều lệ quản lý thiết lập đặc khu kinh tế gang thép Vũng Áng” có rất nhiều điểm đặc thù như: xin đưa nhân viên kỹ thuật nước ngoài vào làm việc, được xây bệnh viện, trường học với lớp học song ngữ... Formosa Hà Tĩnh còn nêu ý tưởng thiết lập vành đai xanh cách ly giữa người dân xung quanh với đặc khu và quy hoạch riêng khu sinh hoạt cho nhân viên nước ngoài.
Ngoài ra, Công ty còn đề nghị đặt Formosa trực thuộc một Văn Phòng Chính Phủ, tức công ty sẽ không còn bị ai dòm ngó nữa!
Lâu nay, khu kinh tế Vũng Áng bị đồn đoán là nơi tập hợp lực lượng bí ẩn của chính quyền Trung Quốc tại Việt Nam. Cuộc bạo loạn ngày 14.5.2014 đã làm cho Trung Quốc rút đi hơn 4000 công nhân và kỹ sư về nước, nhưng số lượng này vẫn chỉ là một phần nhỏ. Hiện nay còn khoảng 10.000 người Trung Quốc ở Vũng Áng, Hà Tĩnh. Từ lâu nay, người Trung Quốc đến đây xây dựng con đường riêng, khu phố riêng, lấy vợ Việt... biến vùng này trở thành một China Town ở một cứ điểm trọng yếu của Việt Nam. Đáng lo là phần lớn công nhân ở đây đều không có giấy tờ để kiểm soát, thậm chí dân trong vùng còn cho biết rất nhiều nhóm người Trung Quốc ở đây bí mật vũ trang, phong cách không khác quân đội.
Như vậy Trung Quốc đang hình thành một nước Trung Quốc bên trong nước Việt Nam?
Bà Phạm Chi Lan, một chuyên gia kinh tế, nói rằng yêu cầu thành lập đặc khu kinh tế là do Chính phủ quyết định chứ không phải theo yêu cầu của một nhà đầu tư riêng lẻ như Formosa.
2.- Thị trường không cho phép phát triển ngành gang thép
Nhiều chuyên gia đã ngạc nhiên không hiểu tại sao chính phủ Nguyễn Tấn Dũng lại cho đầu tư xây dựng một nhà máy sản xuất gang thép rất lớn tại Vũng Án Hà Tĩnh vào lúc kỹ nghệ gang thép đang càng này càng xuống giốc trên thế giới. Giá thép giảm mạnh trên khắp các châu lục đến mức 45% trong một năm qua. Nguyên nhân chính là do giá nguyên liệu như quặng sắt lao dốc cộng với nhu cầu tiêu thụ yếu trong khi nguồn cung dư thừa. Năm 2015, các nhà sản xuất tại Trung Quốc đã đổ ra thị trường quốc tế 112 triệu tấn thép, khiến thị trường toàn cầu điêu đứng vì giá thép hạ.
Hiện nay Việt Nam đã có 5 khu sản xuất gang thép là Thái Nguyên, Cao Bằng, Lao Cai, Quảng Ngãi và Ba Rịa. Nếu Formosa Hà Tĩnh đưa ra một sản lượng gang thép cao như nói trên, số phận của các khu sản xuất gang thép này sẽ đi về đâu?
GS Nguyễn Đình Lương cho rằng phát triển ngành sắt, thép không phải là xu hướng của quốc tế. Trong khi thế giới đang tìm mọi cách để đẩy ra thì Việt Nam vẫn đang và luôn luôn làm một thùng rác để nước ngoài trút bỏ vào đó.
3.- Không quan tâm đến môi trường
Về môi trường, Ông Võ Tuấn Nhân Nhân, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, khẳng định quy trình xả thải của Formosa đã được Bộ "cấp phép theo đúng quy định pháp luật Việt Nam". Đường ống nằm dưới mực nước biển 17m, đường kính hơn 1 mét, theo quy định khi xả thải thì toàn bộ nước thải phải được xử lý. Tuy nhiên, một vài chuyên gia cho rằng để tiết kiệm, có thể công ty đã không lọc 100% nước thải, mà chỉ lọc một phần lấy lệ rồi thải ra, nên nước thải ra đã đưa tới hiện tượng cá chết như hiện nay. Đây là vấn đề đang được điều tra.
Tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, hiện chỉ có 5 nhà máy cán thép nhỏ, nhưng vấn đề xử lý bụi lò đã và đang là bài toán nan giải của các nhà máy này nói riêng và cả tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu nói chung. Lượng bụi lò ngày càng tồn dư, đe dọa ô nhiễm môi trường trầm trọng. Nếu 6 nhà máy lớn của Công ty Formosa xây cất xong và hoạt động, những nguy hại về môi trường sẽ như thế nào?
4.- Không quan tâm đến an ninh quốc phòng
Vũng Áng và cảng nước sâu Sơn Dương nằm ở một vị trí chiến lược quan trọng về an ninh quốc gia. Đó là khu hẹp nhất ở lãnh thổ miền Trung, nối liền Bắc và Nam, nếu chận ở đây đất nước sẽ bị cắt làm đôi. Ngày xưa các Chúa Trịnh - Nguyễn cũng đã phân chia lãnh thổ ở khu vực này. Trong vùng còn có quốc lộ 12-A nối liền Việt Nam với Lào và Thái Lan, nếu cắt đức sẽ phương hại về an ninh và kinh tế.
Bà Phạm Chi Lan, chuyên gia kinh tế, nghi ngờ lập luận thành lập khu kinh tế Vũng Áng với lý do để phát triển kinh tế. Bà nói rằng nguyên tắc đầu tiên là bất cứ quốc gia nào cũng không thể vì lợi ích kinh tế mà hy sinh những lợi ích về quốc phòng. Vị trí mà Formosa đang làm là vị trí rất nhạy cảm về quốc phòng, do đó không thể vì bất cứ lợi ích kinh tế nào để hy sinh lợi ích quốc phòng.
Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc, từng bày đỏ sự quan ngại sâu sắc:
“Hà Tĩnh là cái yết hầu của miền Trung và hơn nữa nó xây dựng thành một thứ căn cứ, ở trong đó phức tạp lắm chứ không phải chỉ đơn giản là chỗ luyện thép đâu. Cho nên tôi cho là những người lãnh đạo chỉ huy các tỉnh chỉ thấy tiền mà không thấy nguy hiểm cho đất nước.”
Chuyên gia tài chính Bùi Kiến Thành lưu ý:
“Từ Vũng Áng ngó qua Hải Nam không bao xa, nếu ngày nào đó, Trung Quốc đưa một hạm đội từ Hải Nam sang Vũng Áng thì cả Vịnh Bắc Bộ sẽ không giao thông được nước ngoài, không giao thông được với miền Nam Việt Nam, bị biến thành một cái hồ riêng của Trung Quốc”.
GS Nguyễn Đình Lương cho rằng vị trí nhà đầu tư xây dựng ở đây không chỉ có vị trí chiến lược, đặc biệt quan trọng về an ninh, quốc phòng mà ở đây người ta còn nói tới một chiến lược biến Việt Nam thành "cục sắt".
CHỜ TRẬN ĐÁNH SẮP TỚI
Nhiều nhà phân tích tin rằng việc cho thành lập và bảo trợ dự án gang thép Vũng Áng và cảng nước sâu Sơn Dương là một trong những lý do chính khiến Đảng CSVN phải loại Nguyễn Tấn Dũng ra khỏi các vai trò lãnh đạo Đảng và Nhà Nước. Từ năm 2012 đến nay, các báo chí trong nước đã liên tục đưa ra những phê phán nặng nề về khu tự trị Vũng Áng. Nhưng Formosa tin rằng còn Nguyễn Tấn Dũng và Nguyễn Trung Hải, họ sẽ đứng vững. Bất thần vào đầu tháng 4 vừa qua, Quốc Hội đã bãi nhiệm sớm Nguyễn Tấn Dũng và Hoàng Trung Hãi, Formosa trở tay không kịp. Nhiều người nghi ngờ vụ cá chết là một đòn khá nặng Formosa đã giáng vào hệ thống cầm quyền mới hiện nay của Đảng và Nhà Nước Cộng Sản Việt Nam.
Trước sau gì rồi thủ phạm cũng sẽ bị phát hiện và cách êm đẹp nhất là Formosa tự động từ bỏ hai dự án gang thép Vũng Án và cảng sâu Sơn Dương với tổn thất khỏang 4 tỷ USA. Các cuộc biểu tình mạnh ở địa phương đang góp phần vào việc đẩy Formosa ra khỏi Hà Tĩnh. Cũng có thể các cuộc bạo loạn sẽ xảy ra ở Vũng Áng như vào tháng 5 năm 2014.
Trong khi các báo do Nhà nước quản lý được lệnh tạm ngưng oanh kích Công ty Formosa, hệ thống websites bênh vực Nguyễn Tấn Dũng lợi dụng thời cơ, đã đẩy mạnh chiến dịch “cho đám Nguyễn Phú Trọng đo ván”. Nhưng về lâu về dài thì Nguyễn Tấn Dũng sẽ lãnh đủ và lãnh nặng.
Xin đợi xem các chưởng pháp hai bên sắp tung ra.
Ngày 26.5.2016
Lữ Giang
Lữ Giang
Trong 8 năm qua, các nhà quan sát đều nhận thấy rằng việc chính phủ Nguyễn Tấn Dũng cho Công ty Formosa Plastics Group của Đài Loan thành lập nhà máy gang thép và khai thác cảng Sơn Dương ở Vũng Án, Hà Tĩnh, là một chuyện hoàn toàn bất bình thường, xét cả về phương diện hành chánh, pháp lý, kinh tế lẫn quốc phòng. Biến cố này đã gây ra một cuộc tranh luận gay cấn trên các báo chí do nhà nước quản lý, kéo dài từ ngày công ty này được thành lập cho đến ngày xảy ra vụ cá chết thì đột nhiên ngưng lại. Sự kiện này khiến nhiều người tin rằng vụ Formosa đã đến thời điểm phải được thanh toán.
PHẢI NHÌN VÀO MẶT TRÁI ĐÀNG SAU
Cho đến khi nộp đơn xin đầu tư sản xuất gang thép tại Việt Nam, Công ty Formosa Plastics Group của Đài Loan chưa hề có kinh nghiệm gì về ngành này. Thế nhưng khi công ty nộp đơn xin đầu tư mở nhà máy sản xuất gang thép tại Vũng Áng, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng và Phó Thủ Tướng Hoàng Trung Hải chỉ xem xét qua loa rồi cấp giấy phép ngay và dành cho công ty rất nhiều ưu đãi, bất chấp những hậu quả có thể xảy ra. Ngày 6.4.2016, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng và Phó Thủ Tướng Hoàng Trung Hải đã bị Quốc Hội bãi nhiệm. Theo các báo trong nước, cũng trong ngày đó, dân vùng biển Kỳ Anh ở Hà Tỉnh bắt đầu phát hiện cá chết nổi lên trong vùng… Chuyện gì đã xảy ra?
Sau khi tiễn đưa Tổng Thống Obama đi rồi, nhà cầm quyền CSVN chắc chắn sẽ lần lượt đưa ra các pháp chiêu để phá những đòn phép của Công ty Formosa, của nhóm Nguyễn Tấn Dũng cũng như của các nhà đấu tranh. Chưởng pháp đó như thế nào, chưa ai có thể đoán được chính xác, vì đây là một biến cố rất phức tạp. Tuy nhiên, nếu không chịu nghiên cứu để hiểu rõ “địch” và “đồng minh” đang làm gì, cứ múa may quay cuồng theo các bong bóng được thả ra, đất nước ta có thể bị bán đứng từng phần và khi nhận ra thì đã quá muộn!
TỪ MỘT CÔNG TY SẢN XUẤT ĐỒ NHỰA
Công ty Formosa Plastics Group (FPG) là một công ty sản xuất đồ nhựa và các sản phẩm hóa dầu, được thành lập năm 1954 tại Đài Loan do hai anh em Vương Vĩnh Khánh (Wang Yung-ching) và Vương Vĩnh Tại (Wang Yung-tsai). Ngày nay, công ty này đã trở thành một trong những nhà sản xuất nhựa lớn nhất châu Á, hoạt động đa ngành và đã phát triển ra một mạng lưới hàng trăm công ty con. Theo sự xếp hạng của Forbes, cả 4 công ty lớn của FPG đều đứng trong Top 1000 công ty sản xuất lớn nhất thế giới năm 2015. Tổng số doanh thu của 4 công ty này đạt hơn 60 tỷ USD và vốn hóa thị trường đạt gần 70 tỷ USD.
Một số công ty con của Formosa Plastics Group đã hoạt động tại Việt Nam. Các công ty này đều có quy mô vốn cũng như doanh thu lên đến cả trăm triệu USD, đáng kể nhất là Cty TNHH Hưng Nghiệp Formosa Đồng Nai. Formosa Đồng Nai là một trong những doanh nghiệp FDI lớn nhất đang hoạt động tại Việt Nam. Năm 2014, doanh thu của công ty này trên 17.100 tỷ đồng.
NHỮNG CHUYỆN BẤT THƯỜNG XẢY RA
Đầu năm 2008, tập đoàn Đài Loan Formosa Plastic Group đã đăng ký thành lập Formosa Ha Tinh (Cayman) Limited (Công ty trách nhiệm hữu hạn Formosa Hà Tĩnh (Cayman) tại quần đảo Cayman, một thiên đường thuế lớn và rửa tiền trong vùng Caribean. Trụ sở hoạt động đặt ở số 201 đường Đôn Hóa Bắc, Đài Loan. Sau đó, công ty nộp đơn xin đầu tư sản xuất gang thép và khai thác cảng nước sâu Sơn Dương ở Hà Tĩnh.
Ngày 4.3.2008 Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ký công văn mang số 323/TTg-QHQT với nội dung: đồng ý cho Tập đoàn Công nghiệp nặng Formosa được thành lập Công ty Formosa Hà Tĩnh.
Ngày 21.5.2008, Công ty Formosa Hà Tĩnh nộp đơn xin chấp nhận Dự án đầu tư nhà máy liên hợp thép tại Khu kinh tế Vũng Áng và Dự án cảng nước sâu Sơn Dương của công ty.
Ngày 6.6.2008 Phó Thủ Tướng Hoàng Trung Hải đã ký Công văn số 869/TTg-QHQT đồng ý cho Công ty Formosa Hà Tĩnh thực hiện hai dự án nói trên.
Ngày 12.6.2008 Ban Quản lý khu kinh tế Vũng Áng cấp Giấy chứng nhận mang số 282023000001 cho Công ty Formosa đầu tư lần đầu với thời hạn hoạt động của dự án là 70 năm. Dự án này được quyền sử dụng trong 70 năm một diện tích 3.300 ha ở vị trí địa lý chiến lược, bao gồm 2.000 ha đất liền và 1.200 ha mặt nước ở phía Nam Vịnh Vũng Áng Hà Tĩnh.
Hợp đồng thuê đất ngày 6.2.2009 quy định: “Đảm bảo không thu hồi đất vì mục đích cộng đồng và phát triển kinh tế hay các mục đích khác; đối với thu hồi đất vì lý do quốc phòng, an ninh, hai bên tiến hành thảo luận đi đến thống nhất bồi thường dứt điểm trước khi thực hiện”. Như vậy, dự án này còn nằm ngoài sự chi phối của Điều 38 Luật Đất đai 2003 quy định về việc nhà nước thu hồi đất.
Ngoài ra, Chính phủ còn thiết lập cơ chế bảo hộ ngành thép, cho Công ty Formosa được cân đối ngoại tệ trong phạm vi hạng mục kinh doanh, được vay vốn từ các tổ chức tài chính nước ngoài, được miễn thuế nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu, miễn thu thuế khấu trừ tại nguồn, được miễn thuế thu nhập 50% tức chỉ đóng 10% thay vì 20% như các doanh nghiệp khác.
TẦM VÓC DỰ ÁN SẼ THỰC HIỆN
Công ty TNHH Formosa Hà Tĩnh là một công ty có vốn 100% của ngoại quốc. Công ty do 9 cổ đông góp vốn, trong đó có 7 cổ đông là các đơn vị thành viên của Formosa Plastics Group, nắm gần 95% cổ phần với số vốn đầu tư lúc đầu là 9,9 tỷ USD. Hai cổ đông còn lại là Công ty China Steel (nắm giữ 5% vốn) và Sunsco Enterprise (0,037%). Cả hai đều của Đài Loan.
Tuy chỉ góp vốn 5%, Công China Steel là doanh nghiệp có nhiều kinh nghiệm trong ngành sản xuất gang thép, nên “sẽ hỗ trợ nhiều cho quá trình thực hiện dự án”. Sau này có thêm Công ty JFE, một tập đoàn thép lớn của Nhật Bản nhập cuộc. Nếu thương vụ China Steel nâng tỷ lệ cổ phần lên 25% và JFE mua 5%, Dự án Formosa Hà Tĩnh coi như hoàn tất.
Formosa công bố kế hoạch sẽ nâng tổng vốn đầu tư của Dự án lên 27 tỷ USD nhằm đưa Formosa Hà Tĩnh trở thành khu liên hợp gang thép có quy mô lớn nhất Đông Nam Á. Với kế hoạch này, vào năm 2020, Dự án sẽ có 6 lò cao, sản lượng thép thô đạt 22,5 triệu tấn.
Dự án khai thác Cảng nước sâu Sơn Dương ở Vũng Áng dự trù sẽ xây cất tại đây 32 bến tàu, với lượng hàng hóa thông qua cảng là 85 triệu tấn. Ngoài ra, Công ty còn có một nhà máy điện với công suất lắp đặt 2.150 MW.
VƯỢT RA NGOÀI LUẬT PHÁP
Những vi phạm trong việc bao che cho Công ty Formosa Hà Tĩnh hình thành và hoạt động quá nhiều, chúng tôi chỉ ghi lại vài nét chính.
UBND tỉnh Hà Tĩnh đã chọn chủ đầu tư là đơn vị không chuyên ngành, chưa có kinh nghiệm, trong khi dự án có quy mô và tổng mức đầu tư rất lớn, có tính chất đa mục tiêu, gồm nhiều hạng mục phức tạp, thi công trên địa bản trải rộng có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn, thời tiết khắc nghiệt. Thủ tục chọn chủ đầu tư dự án không tuân thủ theo quy định, thể hiện sự nóng vội và chủ quan.
Thanh tra cho rằng việc Ban quản lý Khu kinh tế Vũng Áng cấp Giấy chứng nhận đầu tư với thời hạn 70 năm cho Công ty Formosa khi chưa được Chính phủ đồng ý là vi phạm Luật Đầu Tư 2005, vì luật này chỉ cho phép đầu tư 50 năm, trong trường hợp đặc biệt nếu có phép chính phủ mới được đầu tư 70 năm.
Thanh tra cũng phát hiện nhiều khuyết điểm từ năm 2012 về trước, chẳng hạn như Công ty Cổ Phần Đầu tư và Phát triển Vũng Áng đã quyết định phê duyệt dự án khi chưa xác định được nguồn vốn đầu tư là không đúng quy định, vi phạm Điều 72 của Luật Xây dựng năm 2003 và Điều 27 của Luật Thực hiện tiết kiệm chống lãng phí năm 2005. Khi chưa xác định được phần vốn nhà nước trong tổng mức đầu tư đã phê duyệt mà đến ngày 15.3.2013 đã giải ngân số tiền 240/600,4 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước (chiếm gần 40%), vi phạm các quy định của Luật Ngân sách Nhà nước, Điều 20 Luật Đấu thầu và Điều 101 của Luật Xây dựng 2003.
NHỮNG PHẢN KHÁNG GAY CẤN
1.- Formosa muốn trở thành một đặc khu biệt lập
Ngày 25.6.2014, Công ty Formosa Hà Tĩnh đã gởi văn thư mang số 1406022/CV-FHS đến Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, đề nghị thiết lập “Đặc Khu Kinh Tế Vũng Áng” để phục vụ cho việc xây dựng cảng nước sâu Sơn Dương và các ngành công nghiệp liên quan như gang thép, điện.
Trong bản trình bày đính theo, Formosa Hà Tĩnh nói rằng “Điều lệ quản lý thiết lập đặc khu kinh tế gang thép Vũng Áng” có rất nhiều điểm đặc thù như: xin đưa nhân viên kỹ thuật nước ngoài vào làm việc, được xây bệnh viện, trường học với lớp học song ngữ... Formosa Hà Tĩnh còn nêu ý tưởng thiết lập vành đai xanh cách ly giữa người dân xung quanh với đặc khu và quy hoạch riêng khu sinh hoạt cho nhân viên nước ngoài.
Ngoài ra, Công ty còn đề nghị đặt Formosa trực thuộc một Văn Phòng Chính Phủ, tức công ty sẽ không còn bị ai dòm ngó nữa!
Lâu nay, khu kinh tế Vũng Áng bị đồn đoán là nơi tập hợp lực lượng bí ẩn của chính quyền Trung Quốc tại Việt Nam. Cuộc bạo loạn ngày 14.5.2014 đã làm cho Trung Quốc rút đi hơn 4000 công nhân và kỹ sư về nước, nhưng số lượng này vẫn chỉ là một phần nhỏ. Hiện nay còn khoảng 10.000 người Trung Quốc ở Vũng Áng, Hà Tĩnh. Từ lâu nay, người Trung Quốc đến đây xây dựng con đường riêng, khu phố riêng, lấy vợ Việt... biến vùng này trở thành một China Town ở một cứ điểm trọng yếu của Việt Nam. Đáng lo là phần lớn công nhân ở đây đều không có giấy tờ để kiểm soát, thậm chí dân trong vùng còn cho biết rất nhiều nhóm người Trung Quốc ở đây bí mật vũ trang, phong cách không khác quân đội.
Như vậy Trung Quốc đang hình thành một nước Trung Quốc bên trong nước Việt Nam?
Bà Phạm Chi Lan, một chuyên gia kinh tế, nói rằng yêu cầu thành lập đặc khu kinh tế là do Chính phủ quyết định chứ không phải theo yêu cầu của một nhà đầu tư riêng lẻ như Formosa.
2.- Thị trường không cho phép phát triển ngành gang thép
Nhiều chuyên gia đã ngạc nhiên không hiểu tại sao chính phủ Nguyễn Tấn Dũng lại cho đầu tư xây dựng một nhà máy sản xuất gang thép rất lớn tại Vũng Án Hà Tĩnh vào lúc kỹ nghệ gang thép đang càng này càng xuống giốc trên thế giới. Giá thép giảm mạnh trên khắp các châu lục đến mức 45% trong một năm qua. Nguyên nhân chính là do giá nguyên liệu như quặng sắt lao dốc cộng với nhu cầu tiêu thụ yếu trong khi nguồn cung dư thừa. Năm 2015, các nhà sản xuất tại Trung Quốc đã đổ ra thị trường quốc tế 112 triệu tấn thép, khiến thị trường toàn cầu điêu đứng vì giá thép hạ.
Hiện nay Việt Nam đã có 5 khu sản xuất gang thép là Thái Nguyên, Cao Bằng, Lao Cai, Quảng Ngãi và Ba Rịa. Nếu Formosa Hà Tĩnh đưa ra một sản lượng gang thép cao như nói trên, số phận của các khu sản xuất gang thép này sẽ đi về đâu?
GS Nguyễn Đình Lương cho rằng phát triển ngành sắt, thép không phải là xu hướng của quốc tế. Trong khi thế giới đang tìm mọi cách để đẩy ra thì Việt Nam vẫn đang và luôn luôn làm một thùng rác để nước ngoài trút bỏ vào đó.
3.- Không quan tâm đến môi trường
Về môi trường, Ông Võ Tuấn Nhân Nhân, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, khẳng định quy trình xả thải của Formosa đã được Bộ "cấp phép theo đúng quy định pháp luật Việt Nam". Đường ống nằm dưới mực nước biển 17m, đường kính hơn 1 mét, theo quy định khi xả thải thì toàn bộ nước thải phải được xử lý. Tuy nhiên, một vài chuyên gia cho rằng để tiết kiệm, có thể công ty đã không lọc 100% nước thải, mà chỉ lọc một phần lấy lệ rồi thải ra, nên nước thải ra đã đưa tới hiện tượng cá chết như hiện nay. Đây là vấn đề đang được điều tra.
Tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, hiện chỉ có 5 nhà máy cán thép nhỏ, nhưng vấn đề xử lý bụi lò đã và đang là bài toán nan giải của các nhà máy này nói riêng và cả tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu nói chung. Lượng bụi lò ngày càng tồn dư, đe dọa ô nhiễm môi trường trầm trọng. Nếu 6 nhà máy lớn của Công ty Formosa xây cất xong và hoạt động, những nguy hại về môi trường sẽ như thế nào?
4.- Không quan tâm đến an ninh quốc phòng
Vũng Áng và cảng nước sâu Sơn Dương nằm ở một vị trí chiến lược quan trọng về an ninh quốc gia. Đó là khu hẹp nhất ở lãnh thổ miền Trung, nối liền Bắc và Nam, nếu chận ở đây đất nước sẽ bị cắt làm đôi. Ngày xưa các Chúa Trịnh - Nguyễn cũng đã phân chia lãnh thổ ở khu vực này. Trong vùng còn có quốc lộ 12-A nối liền Việt Nam với Lào và Thái Lan, nếu cắt đức sẽ phương hại về an ninh và kinh tế.
Bà Phạm Chi Lan, chuyên gia kinh tế, nghi ngờ lập luận thành lập khu kinh tế Vũng Áng với lý do để phát triển kinh tế. Bà nói rằng nguyên tắc đầu tiên là bất cứ quốc gia nào cũng không thể vì lợi ích kinh tế mà hy sinh những lợi ích về quốc phòng. Vị trí mà Formosa đang làm là vị trí rất nhạy cảm về quốc phòng, do đó không thể vì bất cứ lợi ích kinh tế nào để hy sinh lợi ích quốc phòng.
Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc, từng bày đỏ sự quan ngại sâu sắc:
“Hà Tĩnh là cái yết hầu của miền Trung và hơn nữa nó xây dựng thành một thứ căn cứ, ở trong đó phức tạp lắm chứ không phải chỉ đơn giản là chỗ luyện thép đâu. Cho nên tôi cho là những người lãnh đạo chỉ huy các tỉnh chỉ thấy tiền mà không thấy nguy hiểm cho đất nước.”
Chuyên gia tài chính Bùi Kiến Thành lưu ý:
“Từ Vũng Áng ngó qua Hải Nam không bao xa, nếu ngày nào đó, Trung Quốc đưa một hạm đội từ Hải Nam sang Vũng Áng thì cả Vịnh Bắc Bộ sẽ không giao thông được nước ngoài, không giao thông được với miền Nam Việt Nam, bị biến thành một cái hồ riêng của Trung Quốc”.
GS Nguyễn Đình Lương cho rằng vị trí nhà đầu tư xây dựng ở đây không chỉ có vị trí chiến lược, đặc biệt quan trọng về an ninh, quốc phòng mà ở đây người ta còn nói tới một chiến lược biến Việt Nam thành "cục sắt".
CHỜ TRẬN ĐÁNH SẮP TỚI
Nhiều nhà phân tích tin rằng việc cho thành lập và bảo trợ dự án gang thép Vũng Áng và cảng nước sâu Sơn Dương là một trong những lý do chính khiến Đảng CSVN phải loại Nguyễn Tấn Dũng ra khỏi các vai trò lãnh đạo Đảng và Nhà Nước. Từ năm 2012 đến nay, các báo chí trong nước đã liên tục đưa ra những phê phán nặng nề về khu tự trị Vũng Áng. Nhưng Formosa tin rằng còn Nguyễn Tấn Dũng và Nguyễn Trung Hải, họ sẽ đứng vững. Bất thần vào đầu tháng 4 vừa qua, Quốc Hội đã bãi nhiệm sớm Nguyễn Tấn Dũng và Hoàng Trung Hãi, Formosa trở tay không kịp. Nhiều người nghi ngờ vụ cá chết là một đòn khá nặng Formosa đã giáng vào hệ thống cầm quyền mới hiện nay của Đảng và Nhà Nước Cộng Sản Việt Nam.
Trước sau gì rồi thủ phạm cũng sẽ bị phát hiện và cách êm đẹp nhất là Formosa tự động từ bỏ hai dự án gang thép Vũng Án và cảng sâu Sơn Dương với tổn thất khỏang 4 tỷ USA. Các cuộc biểu tình mạnh ở địa phương đang góp phần vào việc đẩy Formosa ra khỏi Hà Tĩnh. Cũng có thể các cuộc bạo loạn sẽ xảy ra ở Vũng Áng như vào tháng 5 năm 2014.
Trong khi các báo do Nhà nước quản lý được lệnh tạm ngưng oanh kích Công ty Formosa, hệ thống websites bênh vực Nguyễn Tấn Dũng lợi dụng thời cơ, đã đẩy mạnh chiến dịch “cho đám Nguyễn Phú Trọng đo ván”. Nhưng về lâu về dài thì Nguyễn Tấn Dũng sẽ lãnh đủ và lãnh nặng.
Xin đợi xem các chưởng pháp hai bên sắp tung ra.
Ngày 26.5.2016
Lữ Giang
Chủ Nhật, 8 tháng 5, 2016
7 Bộ kiểm tra 4 ngày chưa có kết luận vụ Formosa !
Shop TIN 9/5:Sau 4 ngày kiểm tra, 7 Bộ đã rời Formosa - Khởi tố vụ án cá chết...
Sau khi tổng hợp kết quả làm việc của các tổ, sáng cùng ngày lãnh đạo đoàn liên ngành đã đến trụ sở của Formosa để chốt biên bản làm việc. Biên bản cuối cùng phải dịch ra song ngữ để đại diện Formosa xem và ký..chưa có kết quả cuối cùng
1.
SỚM ĐƯA RA KẾT LUẬN VỀ FORMOSA
Báo Người Lao động:
Sau 4 ngày làm việc, đoàn liên ngành với sự tham gia của 7 bộ đã đưa các số liệu, tài liệu ghi nhận ở Khu Kinh tế Vũng Áng về Hà Nội phân tích, từ đó sớm đưa ra kết luận cuối cùng về việc chấp hành quy định bảo vệ môi trường của Formosa....
 |
| Hệ thống xả thải của Formosa. Ảnh: Đức Hùng... |
Sau khi tổng hợp kết quả làm việc của các tổ, sáng cùng ngày lãnh đạo đoàn liên ngành đã đến trụ sở của Formosa để chốt biên bản làm việc. Biên bản cuối cùng phải dịch ra song ngữ để đại diện Formosa xem và ký. Một lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Tĩnh cho VnExpress biết, đoàn liên ngành đã ghi nhận số liệu, tài liệu và mang về Hà Nội để phân tích, hiện chưa có kết quả cuối cùng.
Đây là đoàn kiểm tra lớn nhất, với tham dự của nhiều bộ nhất kể từ khi xuất hiện thông tin cá chết. Đoàn gồm có đại diện của 7 bộ: Tài nguyên và Môi trường, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Khoa học và Công nghệ, Xây dựng, Công Thương, Công an, Quốc phòng cùng Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam....
Báo Tuổi Trẻ:Phân tích chuyên sâu đáy biển Nhân Trạch
Sáng 8-5, ông Phan Xuân Hào, chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường Quảng Bình, cho biết ngày 7-5 đoàn công tác của Tổng cục Môi trường và Sở TN-MT Quảng Bình đã lặn khảo sát và lấy mẫu ở vùng biển Nhân Trạch, huyện Bố Trạch.
 |
Ngư dân ngày ngày ngóng biển- ảnh của báo Lao Động
Hình ảnh quay dưới biển của đoàn công tác tương đối giống hình ảnh quay mà người dân lặn quay, nghĩa là không thấy cá chết xếp lớp dưới đáy biển hay mắc trong rạn san hô, và cũng không thấy nước đục trắng nghi hoá chất.
“Các mẫu đoàn đã lấy dưới đáy biển như bùn đất, xác thủy hải sản, san hô và các trầm tích khác phải được phân tích chuyên sâu một cách cẩn trọng. Ngoài ra, các mẫu nước biển ở tầng đáy, tầng mặt… cũng phải phân tích kỹ lưỡng trước khi đưa ra kết luận về môi sinh biển” - ông Phan Xuân Hào nói.
2.
ĐÁY BIỂN QUẢNG BÌNH... CHẾT
Nhiều ngư dân ven biển Quảng Bình khi lặn xuống biển cách bờ 2-3 hải lý đã phát hiện cá chết nằm xếp lớp. Theo họ, nước dưới đáy biển màu vàng đục, khác với màu nước trong xanh bên trên. Các rạn san hô có một lớp cặn màu trắng đục dày gần 0,5 m, mùi hăng hắc như các chất tẩy rửa.
Ngoài ra, nhiều ngư dân ở xã này còn cho biết trước đây khi bủa lưới, kéo lên lưới bị bám đầy rong rêu, bùn đất đen. Từ ngày xuất hiện tình trạng cá chết, khi bủa lưới xuống biển thì lưới trắng tinh như mới vừa giặt.
Sáng 7-5, một đoàn công tác của Trung tâm điều tra tài nguyên –môi trường biển (MGMC) thuộc Tổng cục biển và hải đảo Việt Nam (VASI) cùng nhóm thợ lặn ở Nha Trang đã phối hợp với Sở TN - MT Quảng Bình có chuyến khảo sát, tìm kiếm ở khu vực cá chết xếp tầng ở vùng biển cách cửa sông Nhật Lệ (tp Đồng Hới)khoảng 3 hải lý, mà ngư dân phản ánh.
 |
 |
 |
 |
 |
Đọc ở đây:
3.
KHỞI TỐ VỤ ÁN GIẾT CÁ
*Cá sông Bưởi chết hàng loạt:
Theo thống kê sơ bộ từ UBND huyện Thạch Thành, toàn huyện có 32 hộ bị thiệt hại với 71 lồng cá, tổng trọng lượng hơn 17 tấn. Riêng xã Thành Vinh có 28 lồng của 16 hộ dân ở hai thôn Lộc Phượng 1, Bãi Cháy đã bị thiệt hại hoàn toàn, tổng trọng lượng cá lên đến hơn 10 tấn...
 |
 |
Ngày 7/5, Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Đức Quyền dẫn đầu đoàn công tác cùng đại diện Sở Tài nguyên Môi trường và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã trực tiếp thị sát trên sông Bưởi. Ông Quyền chỉ đạo các sở ngành và UBND huyện Thạch Thành khẩn trương làm rõ nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước khiến chết cá hàng loạt.
Thông tin ở đây:Người dân bất lực nhìn cá chết trắng sông Bưởi
*Cá chết trắng sông chỉ là mấy vụ lẻ tẻ...(!?)
Dân đau đớn như thế, nhưng ông Vụ trưởng vẫn ngồi trong phòng, vẫn chờ báo cáo vì chưa biết gì, nhưng khi phóng viên cho biết tình hình thì nói như cái máy:Thời tiết khí hậu cũng đang có nhiều biển đổi bất thường, hiện nay thời tiết đang giao mùa, nóng lạnh đan xen, đến con người cũng thấy mệt mỏi và ốm đau rất nhiều, vậy nên trong bối cảnh môi trường có nhiều biến động, cá chết cũng là điều dễ hiểu”.
 |
Ông này còn than thở với nhà báo:Ông cũng cho hay Vụ Nuôi trồng thủy sản chỉ có hơn 10 người, không thể nắm bắt và xử lý các vụ việc nhỏ lẻ ở khắp 63 tỉnh thành.
Đọc ở đây: Vụ trưởng Nuôi trồng thủy sản: Vụ cá chết trên sông Bưởi "không lớn"!
*Khởi tố vụ án cá chết trên sông Bưởi.
*Khởi tố vụ án cá chết trên sông Bưởi.
 |
Công an tỉnh Thanh Hóa sẽ phối hợp các Ban ngành chức năng tỉnh Hòa Bình điều tra, hoàn thiện hồ sơ để khởi tố vụ án hình sự gây ô nhiễm sông Bưởi.
Thông tin ở đây: Thanh Hóa: Sẽ khởi tố vụ án hình sự xả thải gây ô nhiễm sông Bưởi
4.
CÁ CHẾT TẬN...KIÊN GIANG
Chiều 6/5, trao đổi với ông Lê Văn Tâm, Giám đốc Sở Nông nghiệp – Phát triển nông thôn tỉnh Kiên Giang, ông Tâm cho biết, nguyên nhân cá chết hàng loạt là do cách nay khoảng 1 tuần, tỉnh Kiên Giang đã đắp đập ngăn mặn trên Kênh Cụt (đoạn từ Biển Tây đến ngã ba Kênh Cụt - Tà Niên - Ông Hiển) để ngăn mặn xâm nhập và giữ ngọt phục vụ sản xuất sinh hoạt cho người dân.
Việc đắp đập ngăn nước không lưu thông, cộng với việc người dân đổ rác thải xuống lòng kênh khiến cho nước bị ô nhiễm nghiêm trọng, bốc mùi hôi thối làm cho cá chết.
 |
Thông tin ở đây: Cá chết hàng loạt ở Kiên Giang do đắp đập ngăn mặn
5.
AI HƯỞNG LỢI?
 |
Một dự án tỷ đô hay nhiều tỷ đô thì cũng không thể vượt qua hoặc bỏ quên quy hoạch tổng thể hay quy hoạch ngành của Nhà nước. Dự án càng lớn thì tác động của nó đến các vấn đề kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng và cả văn hóa lịch sử càng lớn. Sông Hồng ở VN, cũng như sông Hằng ở Ấn Độ, sông Volga của Nga vv… là những con sông "mẹ", là cội nguồn sản sinh, nuôi dưỡng phát triển của cả một dân tộc, một quốc gia. Không thể vì lợi ích của những ai ai đó để làm mất đi hoặc biến thái "nền văn minh sông Hồng", và nền văn minh lúa nước của một dân tộc.
Đây là dự án “lợi bất cập hại”. Lợi thì trước hết cho chủ đầu tư và các “cổ đông” nhưng cái hại thì toàn dân phải gánh chịu.
Thông tin ở đây: Siêu dự án dọc sông Hồng: Dân hay ai hưởng lợi?
6.
Thông tin tổng hợp:
*Hà Nội: Có xử lý dồn dân đến đường cùng? Trong “Đơn tố cáo và kêu cứu khẩn cấp” của anh Ngô Minh Quang ( số 10 phố Hàng Chuối, phường Phạm Đình Hổ, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) gửi tới Báo Lao động tố cáo ông Nguyễn Tiến Quang - Chủ tịch phường Phạm Đình Hồ - đã “lợi dụng chức quyền, chèn ép gia đình tôi, cố tình ra các văn bản sai luật để dồn gia đình tôi tới bước đường cùng.” Làm việc với tổ khối phố và người bị tố cáo, chúng tôi nhận thấy, người dân bức xúc là có cơ sở.
*Tp Hồ Chí Minh: Phố đi bộ quận 1 chưa nghiệm thu đã hư hại
 |
*Quảng Bình:Thiện nguyện vì ngư dân
 |
*Lào:
Ngày 6/5, Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương Đảng Lào Xủn-thon Xay-nha-chắc trao cho Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Mạnh Hùng 200.000 USD của Chính phủ Lào và 57.000 USD của cán bộ, đảng viên và nhân dân Lào quyên góp để hỗ trợ nhân dân Việt Nam khắc phục hạn hán và xâm nhập mặn tại các tỉnh miền Nam Việt Nam.
ĐỌC TỪ FACEBOOK:
*Hoàng Ngọc Diêu:
Nên biết rằng, chuyện cá chết hàng loạt không phải chỉ xảy ra ở Vũng Áng, Hà Tĩnh mà còn kéo dài đến tận Thừa Thiên và Quảng Nam Đà Nẵng.
 |
Gần đây, ngoài chuyện cá chết ở miền Trung còn có cá chết ở
Chuyện cá tôm chết hàng loạt không phải chỉ xảy ra gần đây. Năm 2015 đã có những vụ tôm cá chết hàng loạt như:
- Ở Cam Ranh, Khánh Hoà vào tháng Tư 2015.
- Ở Bến Tre vào tháng 4 năm 2015.
- Ở kênh Nhiêu Lộc, Sài Gòn vào tháng 5 2015.
- Ở Bà Rịa, Vũng Tàu vào tháng 9 năm 2015.
- Ở Huế vào tháng 10 năm 2015.
- Ở Ninh Thuận vào tháng 11 năm 2015.
- Ở Ninh Hoà, Khánh Hoà vào tháng 11 năm 2015.
- Ở Bến Tre vào tháng 4 năm 2015.
- Ở kênh Nhiêu Lộc, Sài Gòn vào tháng 5 2015.
- Ở Bà Rịa, Vũng Tàu vào tháng 9 năm 2015.
- Ở Huế vào tháng 10 năm 2015.
- Ở Ninh Thuận vào tháng 11 năm 2015.
- Ở Ninh Hoà, Khánh Hoà vào tháng 11 năm 2015.
Tất cả những biến cố này đều do bàn tay con người, do môi sinh bị ô nhiễm và độc hại. Nên nhớ, chuyện cá chết ở Vũng Áng chỉ là "giọt nước tràn ly". Cả Việt Nam đang chết dần chết mòn vì môi sinh bị huỷ hoại.
*Nguyen Luong:
 |
ĐÙM BỌC VÀ SẺ CHIA
Thật cảm động với tình cảm của đồng bào cả nước đối với ngư dân! Từ gần một tháng nay, đồng bào trong và ngoài nước luôn đồng hành và ở bên cạnh ngư dân 4 tỉnh Miền Trung đang gánh chịu tai họa do nước biển bị nhiễm độc, sáng nay trên bờ biển quê hương đồng bào đã đến bên cạnh ngư dân Quảng Bình, cùng với chính quyền địa phương giúp ngư dân khắc phục những khó khăn mà họ đang đối mặt.
(Ảnh từ Facebook của bạn)
Thật cảm động với tình cảm của đồng bào cả nước đối với ngư dân! Từ gần một tháng nay, đồng bào trong và ngoài nước luôn đồng hành và ở bên cạnh ngư dân 4 tỉnh Miền Trung đang gánh chịu tai họa do nước biển bị nhiễm độc, sáng nay trên bờ biển quê hương đồng bào đã đến bên cạnh ngư dân Quảng Bình, cùng với chính quyền địa phương giúp ngư dân khắc phục những khó khăn mà họ đang đối mặt.
(Ảnh từ Facebook của bạn)
Thứ Ba, 26 tháng 4, 2016
Chọn Formosa hay chọn sự tồn vong của Đất nước ?
VIỆT NAM CHỌN ĐI : FORMOSA HAY SỰ TỒN VONG CỦA ĐẤT NƯỚC !
Tôi không thể kiềm chế cơn uất hận khi đọc những câu trả lời ngạo mạn của tên Chu Xuân Phàm, Trưởng Văn phòng đại diện Formosa tại Hà Nội, trên báo Tuổi Trẻ Online chiều qua. Điều đáng nói là cũng trong buổi chiều cùng ngày, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng vừa chỉ đạo phải khẩn trương làm rõ nguyên nhân cá chết bất thường ở khu vực bờ biển miền Trung. Vậy mà trước báo chí Việt Nam, người đại diện Formosa đã thản nhiên trả lời : "Muốn bắt cá, bắt tôm hay nhà máy, cứ chọn đi. Nếu chọn cả hai thì làm thủ tướng cũng không giải quyết được…” (trích nguyên văn từ bài trả lời phỏng vấn báo Tuổi Trẻ ngày 25/4). Câu trả lời đầy thách thức này đã không chỉ công khai thừa nhận trách nhiệm của Formosa mà còn là một sự sỉ nhục đối với bộ máy điều hành Chính phủ Việt Nam hiện nay. Đó không thể là câu trả lời của một nhà đầu tư từ nước ngoài vào một nước khác làm ăn, và lại đang bị nghi vấn trong một vụ bê bối môi trường nghiêm trọng. Đó chỉ có thể hiểu là biểu thị thái độ trịch thượng của những kẻ tự cho mình đến từ nước lớn nên được quyền coi thường cả chính phủ lẫn nhân dân Việt Nam. Mà hắn là ai ? Chỉ là Trưởng văn phòng đại diện của một doanh nghiệp Đài Loan - Trung Quốc đến Việt Nam đầu tư !
Tại sao Formosa lại dám ngạo mạn và trịch thượng đến vậy ?
Lật giở lại toàn bộ thông tin xung quanh "siêu dự án" này mới thấy rằng không phải Tập đoàn Formosa được "chống lưng" như tin đồn, mà còn hơn thế nữa, đó là một sự đánh đổi cực kỳ vô lý và khó hiểu để giúp nó gần như trở thành một quốc gia riêng án ngữ dọc suốt 250 km bờ biển miền Trung (từ Hà Tĩnh vào tới Thừa Thiên - Huế).
TỔNG QUAN VỀ DỰ ÁN
Nằm ở vị trí đắc địa 3,300 ha (bằng 1,2 diện tích Macau) tại Khu Kinh tế Vũng Áng (gồm cả cảng nước sâu Sơn Dương), dưới chân đèo Ngang, Dự án Khu liên hợp gang thép và Cảng nước sâu Sơn Dương do Tập đoàn Formosa đầu tư có tác động sâu sắc đến đời sống kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng không chỉ riêng Hà Tĩnh mà còn các tỉnh lân cận.
Bắt đầu khởi công xây dựng vào tháng 7/2008, Formosa được kỳ vọng là dự án luyện cán thép lớn nhất khu vực Đông Nam Á với tổng mức đầu tư cam kết hiện nay lên tới 28,5 tỷ USD. Theo giới thiệu trên website của Sở Công thương Hà Tĩnh, đây là dự án được ứng dụng kỹ thuật và các thiết bị tiên tiến trên thế giới về luyện gang, luyện thép và cán thép, đồng thời áp dụng các giải pháp kỹ thuật về tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường tốt nhất. Đây sẽ là nhà máy thép với dây chuyền sản xuất khép kín và cảng nước sâu với công suất 22 triệu tấn thép/năm, 1500 Mê-ga-oát nhiệt điện, 11 cầu cảng lần lượt đi vào hoạt động trong năm 2014 - 2015. Tổng mức đầu tư giai đoạn I dự kiến khoảng 10 tỷ USD.
NHỮNG ƯU ĐÃI ĐẶC BIỆT KHÁC THƯỜNG...
Để phục vụ "siêu dự án", Hà Tĩnh đã phải thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng gần 2.000 ha đất, với gần 3.000 hộ thuộc 9 xã vùng Nam Kỳ Anh, 58 nhà thờ, gần 15.000 ngôi mộ phải di dời để giải phóng mặt bằng. Riêng xã Kỳ Lợi gần như bị xóa trắng để dành đất cho dự án.
Nhưng điều mà dư luận quan tâm hơn cả là những ưu đãi "vô tiền khoáng hậu" của cả chính phủ Trung ương và địa phương đối với dự án này. Ngoài việc được thuê 3.300 ha mặt đất và mặt nước với giá gần như cho không (96 tỷ đồng trong 70 năm, miễn tiền thuê trong 15 năm, chỉ phải trả cho 55 năm), Formosa còn được cho phép hưởng thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức ưu đãi cao nhất : Chỉ 10% trong suốt thời gian thực hiện dự án (trong khi mức thuế suất thuế TNDN năm 2008 là 28%), mà lại còn được miễn 4 năm đầu, giảm 50% trong 9 năm tiếp theo; đồng thời được nâng giới hạn cấp tín dụng lên gấp 4 lần mức tự có (điều này xem như được kinh doanh hoàn toàn bằng vốn tín dụng tại VN).
Ngạc nhiên hơn là Chính phủ VN còn đồng ý cấp 2.000 tỷ đồng và chính quyền Hà Tĩnh cấp thêm 1.000 tỷ nữa để giúp hoàn thành hệ thống cấp nước cho dự án. Chính quyền Trung ương cũng chấp thuận cấp 300 tỷ đồng từ ngân sách để hỗ trợ xây nhà ở cho công nhân tại Khu kinh tế Vũng Áng, trong đó chủ yếu là công nhân Trung Quốc đang làm việc cho dự án này.
Có thể nói với những ưu đãi đó, đúng là chưa từng có một dự án đầu tư trong nước hay nước ngoài nào từ trước tới nay được hưởng các chính sách hỗ trợ cực kỳ béo bở như vậy ! Nói "vô tiền khoáng hậu" vì có những ưu đãi còn vượt qua cả luật, như việc giao đất với thời hạn 70 năm cho Formosa cũng là ngoại lệ so với quy định thời hạn giao, cho thuê đất tối đa 50 năm đã được xác định trong Luật Đất đai của Việt Nam.
Được ưu đãi đến mức khác thường như vậy, nhưng hãy xem "siêu dự án" này mang lại gì cho Việt Nam ?
VÀ CÁI GIÁ PHẢI TRẢ
Dù hiện nay vẫn chưa có kết quả điều tra chính thức về nguyên nhân cá chết hàng loạt dọc bờ biển miền Trung, nhưng với những số liệu đầu tiên về tình hình hoạt động của Nhà máy luyện cán thép và việc thừa nhận thản nhiên của người đại diện Formosa trong bài trả lời phỏng vấn báo Tuổi Trẻ như đã nêu trên, có thể thấy rằng chúng ta đang bắt đầu phải trả một giá đắt khôn lường cho dự án này !
- Về mặt kinh tế. Hậu quả của Formosa sẽ không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới nguồn lợi thuỷ sản với giá trị xuất khẩu 7 tỷ USD mỗi năm, dải bờ biển miền Trung tuyệt đẹp vốn là lợi thế của ngành du lịch nước ta cũng sẽ bị tổn hại nghiêm trọng. Làm sao có thể đưa khách đến khu vực bờ biển đã bị nhiễm độc bởi chất xả thải mà ngay cả cá, tôm cũng không sống được ? Chỉ trong 4 tháng đầu năm, Formosa mới xả khoảng gần 1 triệu khối nước thải ra biển mà đã xảy ra tình trạng cá chết như thế này. Thử hình dung với 31 triệu khối nước thải độc hại mỗi năm (gấp 30 lần) được xả thẳng ra biển khi dự án này hoàn tất và đạt sản lượng 10 triệu tấn thép/năm như kế hoạch, thì tổn thất về các nguồn lợi kinh tế biển ở khu vực này sẽ còn nghiêm trọng đến mức nào ? Các báo cáo mới nhất hôm nay về điều tra, phân tích mẫu nước tại khu vực biển Lăng Cô của Sở Tài nguyên - Môi trường Thừa Thiên - Huế đã cho biết với 9 mẫu nước và 7 mẫu trầm tích, tổng hàm lượng ni-tơ tính theo amoni (NH4+-N) và hàm lượng kim loại nặng Crom (Cr) đã vượt giới hạn cho phép của quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước biển và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt.
Đó là chưa kể ảnh hưởng của Formosa tới ngành thép trong nước. Đã có những bài báo trước đây phân tích rằng khi Formosa chỉ tập trung vào cán thép chứ không phải luyện kim, với những lợi thế về các chính sách ưu đãi như nêu trên, các doanh nghiệp luyện cán thép trong nước sẽ rơi vào thế cạnh tranh bất bình đẳng với Formosa. Ngành thép trong nước vốn đã lao đao nay sẽ còn tiếp tục teo tóp hơn nữa cùng với sự lớn mạnh của Formosa !
- Về mặt môi trường. Ngoài việc tàn phá tài nguyên biển và môi trường nước một cách "triệt để" do xả thẳng chất thải ra biển như đã nói ở trên, mỗi năm, với công suất 10 triệu tấn thép, Formosa còn "đóng góp" thêm cho rẻo đất bé nhỏ miền Trung khoảng 6 triệu tấn chất thải rắn và 23 triệu tấn CO2 nữa ! Không cần thuyết minh thêm cũng có thể hình dung ra rằng cái giá phải trả cho sự đánh đổi về môi trường của chúng ta đắt như thế nào ! Cần biết thêm vài thông tin về hồ sơ phá hoại môi trường "cộm cán" của Formosa trên thế giới. Vào năm 2009, Formosa đã "được" Tổ chức bảo vệ môi trường Ethecon ở Đức trao giải "Hành tinh đen" do những "đóng góp" vào việc phá hủy môi trường. Tại Mỹ, ở hai bang Texas và Louisiana, các nhà máy của Formosa từng bị phát hiện xả các chất độc như 1,2-dichloroethane (EDC), dioxin và chroroform… vào đất và nước ngầm, kể cả xuống sông Mississippi. Cũng trong năm 2009, Formosa bị EPA (Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ) “phạt dân sự” số tiền là 2,8 triệu USD, đồng thời bị buộc phải bỏ ra 10 triệu USD để khắc phục các vấn đề gây ô nhiễm môi trường tại các bang Texas và Louisiana.
Hồ sơ môi trường của Formosa "lừng lẫy" đến nỗi đã trở thành ví dụ minh họa trong bộ sách giáo khoa Luật Môi trường của Barry Hill tại Mỹ (Environmental Justice, Legal Theory and Practice, Barry Hill, 3rd Edition, 2014).
- Về mặt xã hội. Với khoảng 11.800 hộ dân phải di dời để phục vụ cho dự án, không biết khi Nhà máy luyện cán thép đi vào hoạt động, bao nhiêu phần trăm các hộ gia đình này có cơ hội được giải quyết công ăn việc làm trong khi Formosa đã chủ trương tuyển dụng phần lớn lao động Trung Quốc đến làm việc tại đây ? Lưu ý rằng hiện nay tại Vũng Áng cũng có nhiều lao động Việt Nam làm việc, nhưng chủ yếu là trong quá trình xây dựng hạ tầng. Việc chuyển đổi cơ cấu ngành nghề cho một lực lượng lao động tại chỗ từ nông nghiệp và đánh bắt thủy sản sang sản xuất công nghiệp liệu có được chính quyền địa phương cùng Formosa thực hiện theo một chính sách nghiêm túc, hay cũng chỉ là "cái bánh vẽ" để đẩy dân đi, nhằm giải quyết cho xong bài toán về quy hoạch ? Những hệ lụy phức tạp về an ninh và xã hội khi lao động Trung Quốc tràn ngập tại Vũng Áng liệu cũng đã được chính quyền địa phương lường định đầy đủ để có đối sách phù hợp hay chưa ?
- Đặc biệt nghiêm trọng là về mặt quân sự và quốc phòng. Việc Formosa được án ngữ suốt 250 km bờ biển chạy dài qua 4 tỉnh (Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên -Huế) và chặn ngay ở "thắt lưng" hiểm yếu của miền Trung ở khu vực trên bộ không khỏi làm liên tưởng đến hình ảnh "con ngựa thành Troy", mà điều quái đản ở đây là con ngựa này lại do chúng ta tình nguyện mang về chứ không phải do ngoại bang dàn dựng ! Trả lời báo Tuổi Trẻ, Chu Xuân Phàm nhắc lại : "Hồi xưa, khi giải phóng mặt bằng, đã tính phương án hỗ trợ ngư dân đánh bắt chuyển sang nghề khác rồi, sao cứ phải đánh bắt quanh vùng biển này ?". Thế là đã rõ ! Nhân danh việc sử dụng mặt đất và mặt nước đã được giao cho dự án, Formosa có quyền độc chiếm toàn bộ vùng biển ở khu vực này. Khi ngư dân mình không còn được "héo lánh" tới đây để đánh bắt thủy sản nữa, ai biết được điều gì sẽ xảy ra trên vùng biển có chủ quyền của nước ta ? Lưu ý rằng từ căn cứ quân sự Du Lâm ở đảo Hải Nam của Trung Quốc đến Vũng Áng chỉ cách khoảng 320 km đường chim bay.
Hiện nay, đang có một luồng ý kiến cho rằng nếu không ưu đãi để Formosa đầu tư vào dự án Khu liên hợp gang thép này, góp phần vào việc phát triển kinh tế cho đất nước, chúng ta biết bao giờ mới có được 10 tỷ USD để đầu tư chứ đừng nói gì đến 28 tỷ ! Chưa kể sau khi đi vào hoạt động, Formosa sẽ đóng góp không nhỏ cho ngân sách. Xin đưa ra vài số liệu để ai đó còn mơ hồ với những luận điệu này phải giật mình nghĩ lại. Theo thông tin từ chính trang web của nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, cứ một tấn thép của Formosa, chúng ta sẽ được hưởng từ 1-2 triệu đồng (gồm cả thuế VAT và tiền thuê đất). Trong khi đó, với mỗi tấn cá do người dân đánh bắt, có thể thu được từ 12-13 triệu đồng. Nếu cộng cả thêm các khoản hỗ trợ hết sức hào phóng từ ngân sách Trung ương và địa phương cho Formosa như đã nêu trên thì có thể thấy chúng ta đã tự nguyện bỏ "con tôm" để đổi lấy một "con tép" thảm hại thế nào !
NHỮNG CÂU HỎI LỚN, AI HỒI ĐÁP ?
Bất kỳ một dự án đầu tư nào khi được xem xét thực hiện cũng đều phải đáp ứng các yêu cầu hiệu quả về mặt kinh tế và xã hội. Bên cạnh đó, không thể thiếu yêu cầu đánh giá về tác động đối với môi trường. Một "siêu dự án" như Formosa Hà Tĩnh lại càng phải tuân thủ những yêu cầu này một cách nghiêm túc hơn bao giờ hết. Nhưng những gì đang diễn ra đã cho thấy rằng người dân có quyền nghi ngờ tính hiệu quả cũng như các tác hại không nhỏ của dự án này về mọi mặt. Không phải ngẫu nhiên mà ngay từ khi bắt đầu, dư luận đã lên tiếng phản đối dự án này khá quyết liệt. Nhưng rồi cũng như dự án Bauxite trước đây, những lời phản đối cũng dần bị rơi vào quên lãng. Chỉ đến nay, nhờ có đàn cá chết đột ngột khắp biển miền Trung, người ta mới bàng hoàng nhớ ra có cái dự án Formosa Hà Tĩnh...
Xin được mượn ý một câu thơ của Huy Cận để đặt cho cái "surtitre" này. Và đây là những câu hỏi mà một người dân như tôi không hiểu sẽ được ai và khi nào trả lời cho mình :
1/ Ai là người có trách nhiệm cuối cùng trong việc phê duyệt dự án này ? Một "siêu dự án" ảnh hưởng quan trọng tới kinh tế, xã hội, môi trường và quốc phòng ở quy mô như thế có được trình cho Quốc hội xem xét để thông qua, hay là do Chính phủ được toàn quyền quyết định ?
2/ Hồ sơ cam kết về môi trường và việc khảo sát, đánh giá tác động môi trường của Formosa Hà Tĩnh đã được thiết lập như thế nào và do cơ quan nào thực hiện ? Đã có cơ quan nào tiến hành kiểm tra và kiểm định các giải pháp "bảo vệ môi trường tốt nhất" của Formosa Hà Tĩnh như lời giới thiệu trên website của Sở Công thương tỉnh này ?
3/ Không có quốc gia nào lại cho phép một dự án công nghiệp nặng như ngành luyện kim và chế biến gang thép được án ngữ sát ngay vùng biển đang khai thác nguồn lợi về thủy sản và du lịch. Đặc biệt nghiêm trọng là lại còn cấp phép cho xả chất thải độc hại thẳng ra biển. Ai là người "tư vấn" và cho phép duyệt quy hoạch cũng như quy trình xử lý chất thải độc hại theo kiểu này cho Formosa Hà Tĩnh ?
4/ Tại sao Formosa Hà Tĩnh lại được hưởng những ưu đãi vượt bậc như vậy, kể cả việc "qua mặt" Luật Đất đai ? Cơ sở nào để đánh giá và so sánh về hiệu quả đóng góp cho ngân sách của Formosa khi đối chiếu với các chính sách ưu đãi "đặc cách" được thụ hưởng từ Nhà nước Việt Nam ?
5/ Cuối cùng, xin được hỏi rằng chủ đầu tư thực sự của Formosa Hà Tĩnh hiện nay là ai ? Theo hồ sơ đăng ký thành lập ban đầu, Formosa Hà Tĩnh có 9 cổ đông góp vốn, trong đó China Steel nắm giữ 5%, Sunsco Enterprise giữ 0,037%, 7 cổ đông còn lại đều là các công ty thành viên của Formosa Plastics Group (FPG) tại Đài Loan nắm gần 95% cổ phần. Vào khoảng Quý 1/2015, có thông tin China Steel đã mua thêm 20% nữa, nâng tỷ lệ cổ phần trong dự án này lên 25%. Tuy nhiên cho đến nay, người ta mới biết thêm rằng phía FPG chỉ còn nắm giữ 59%. Gần 36% tỷ lệ cổ phần đã được chuyển nhượng cho đối tác khác nhưng không rõ là ai ! Cũng có thông tin cho rằng FPG đã chuyển nhượng toàn bộ 100% tỷ lệ sở hữu cổ phần trong dự án này cho đối tác Trung Quốc. Nếu quả đúng thế thì "mối đe dọa ngàn năm" từ phương Bắc đã đường đường cát cứ cả phần lãnh thổ trên biển và đất liền ở vùng trọng yếu nhất nối hai đầu Bắc - Nam của miền Trung.
Chúng ta có đầy đủ các bộ : Quốc phòng, Kế hoạch - Đầu tư, Tài nguyên - Môi trường, Công thương... và các bộ này đều có thể trả lời công khai tất cả các câu hỏi trên để làm an lòng dân.
Đã đến nước này, cần lắm một sự thẳng thắn và trung thực từ những người có trách nhiệm với quốc gia để chúng ta có thể mắng ngay vào mặt những kẻ láo xược như Chu Xuân Phàm rằng : Việt Nam chọn bảo vệ tổ quốc, bảo vệ dân tộc, bảo vệ tương lai để phát triển trường tồn và sẽ không đánh đổi những điều này vì bất cứ lợi ích của ai hay nhóm người nào !
FB Oanh.
Tôi không thể kiềm chế cơn uất hận khi đọc những câu trả lời ngạo mạn của tên Chu Xuân Phàm, Trưởng Văn phòng đại diện Formosa tại Hà Nội, trên báo Tuổi Trẻ Online chiều qua. Điều đáng nói là cũng trong buổi chiều cùng ngày, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng vừa chỉ đạo phải khẩn trương làm rõ nguyên nhân cá chết bất thường ở khu vực bờ biển miền Trung. Vậy mà trước báo chí Việt Nam, người đại diện Formosa đã thản nhiên trả lời : "Muốn bắt cá, bắt tôm hay nhà máy, cứ chọn đi. Nếu chọn cả hai thì làm thủ tướng cũng không giải quyết được…” (trích nguyên văn từ bài trả lời phỏng vấn báo Tuổi Trẻ ngày 25/4). Câu trả lời đầy thách thức này đã không chỉ công khai thừa nhận trách nhiệm của Formosa mà còn là một sự sỉ nhục đối với bộ máy điều hành Chính phủ Việt Nam hiện nay. Đó không thể là câu trả lời của một nhà đầu tư từ nước ngoài vào một nước khác làm ăn, và lại đang bị nghi vấn trong một vụ bê bối môi trường nghiêm trọng. Đó chỉ có thể hiểu là biểu thị thái độ trịch thượng của những kẻ tự cho mình đến từ nước lớn nên được quyền coi thường cả chính phủ lẫn nhân dân Việt Nam. Mà hắn là ai ? Chỉ là Trưởng văn phòng đại diện của một doanh nghiệp Đài Loan - Trung Quốc đến Việt Nam đầu tư !
Tại sao Formosa lại dám ngạo mạn và trịch thượng đến vậy ?
Lật giở lại toàn bộ thông tin xung quanh "siêu dự án" này mới thấy rằng không phải Tập đoàn Formosa được "chống lưng" như tin đồn, mà còn hơn thế nữa, đó là một sự đánh đổi cực kỳ vô lý và khó hiểu để giúp nó gần như trở thành một quốc gia riêng án ngữ dọc suốt 250 km bờ biển miền Trung (từ Hà Tĩnh vào tới Thừa Thiên - Huế).
TỔNG QUAN VỀ DỰ ÁN
Nằm ở vị trí đắc địa 3,300 ha (bằng 1,2 diện tích Macau) tại Khu Kinh tế Vũng Áng (gồm cả cảng nước sâu Sơn Dương), dưới chân đèo Ngang, Dự án Khu liên hợp gang thép và Cảng nước sâu Sơn Dương do Tập đoàn Formosa đầu tư có tác động sâu sắc đến đời sống kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng không chỉ riêng Hà Tĩnh mà còn các tỉnh lân cận.
Bắt đầu khởi công xây dựng vào tháng 7/2008, Formosa được kỳ vọng là dự án luyện cán thép lớn nhất khu vực Đông Nam Á với tổng mức đầu tư cam kết hiện nay lên tới 28,5 tỷ USD. Theo giới thiệu trên website của Sở Công thương Hà Tĩnh, đây là dự án được ứng dụng kỹ thuật và các thiết bị tiên tiến trên thế giới về luyện gang, luyện thép và cán thép, đồng thời áp dụng các giải pháp kỹ thuật về tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường tốt nhất. Đây sẽ là nhà máy thép với dây chuyền sản xuất khép kín và cảng nước sâu với công suất 22 triệu tấn thép/năm, 1500 Mê-ga-oát nhiệt điện, 11 cầu cảng lần lượt đi vào hoạt động trong năm 2014 - 2015. Tổng mức đầu tư giai đoạn I dự kiến khoảng 10 tỷ USD.
NHỮNG ƯU ĐÃI ĐẶC BIỆT KHÁC THƯỜNG...
Để phục vụ "siêu dự án", Hà Tĩnh đã phải thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng gần 2.000 ha đất, với gần 3.000 hộ thuộc 9 xã vùng Nam Kỳ Anh, 58 nhà thờ, gần 15.000 ngôi mộ phải di dời để giải phóng mặt bằng. Riêng xã Kỳ Lợi gần như bị xóa trắng để dành đất cho dự án.
Nhưng điều mà dư luận quan tâm hơn cả là những ưu đãi "vô tiền khoáng hậu" của cả chính phủ Trung ương và địa phương đối với dự án này. Ngoài việc được thuê 3.300 ha mặt đất và mặt nước với giá gần như cho không (96 tỷ đồng trong 70 năm, miễn tiền thuê trong 15 năm, chỉ phải trả cho 55 năm), Formosa còn được cho phép hưởng thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức ưu đãi cao nhất : Chỉ 10% trong suốt thời gian thực hiện dự án (trong khi mức thuế suất thuế TNDN năm 2008 là 28%), mà lại còn được miễn 4 năm đầu, giảm 50% trong 9 năm tiếp theo; đồng thời được nâng giới hạn cấp tín dụng lên gấp 4 lần mức tự có (điều này xem như được kinh doanh hoàn toàn bằng vốn tín dụng tại VN).
Ngạc nhiên hơn là Chính phủ VN còn đồng ý cấp 2.000 tỷ đồng và chính quyền Hà Tĩnh cấp thêm 1.000 tỷ nữa để giúp hoàn thành hệ thống cấp nước cho dự án. Chính quyền Trung ương cũng chấp thuận cấp 300 tỷ đồng từ ngân sách để hỗ trợ xây nhà ở cho công nhân tại Khu kinh tế Vũng Áng, trong đó chủ yếu là công nhân Trung Quốc đang làm việc cho dự án này.
Có thể nói với những ưu đãi đó, đúng là chưa từng có một dự án đầu tư trong nước hay nước ngoài nào từ trước tới nay được hưởng các chính sách hỗ trợ cực kỳ béo bở như vậy ! Nói "vô tiền khoáng hậu" vì có những ưu đãi còn vượt qua cả luật, như việc giao đất với thời hạn 70 năm cho Formosa cũng là ngoại lệ so với quy định thời hạn giao, cho thuê đất tối đa 50 năm đã được xác định trong Luật Đất đai của Việt Nam.
Được ưu đãi đến mức khác thường như vậy, nhưng hãy xem "siêu dự án" này mang lại gì cho Việt Nam ?
VÀ CÁI GIÁ PHẢI TRẢ
Dù hiện nay vẫn chưa có kết quả điều tra chính thức về nguyên nhân cá chết hàng loạt dọc bờ biển miền Trung, nhưng với những số liệu đầu tiên về tình hình hoạt động của Nhà máy luyện cán thép và việc thừa nhận thản nhiên của người đại diện Formosa trong bài trả lời phỏng vấn báo Tuổi Trẻ như đã nêu trên, có thể thấy rằng chúng ta đang bắt đầu phải trả một giá đắt khôn lường cho dự án này !
- Về mặt kinh tế. Hậu quả của Formosa sẽ không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới nguồn lợi thuỷ sản với giá trị xuất khẩu 7 tỷ USD mỗi năm, dải bờ biển miền Trung tuyệt đẹp vốn là lợi thế của ngành du lịch nước ta cũng sẽ bị tổn hại nghiêm trọng. Làm sao có thể đưa khách đến khu vực bờ biển đã bị nhiễm độc bởi chất xả thải mà ngay cả cá, tôm cũng không sống được ? Chỉ trong 4 tháng đầu năm, Formosa mới xả khoảng gần 1 triệu khối nước thải ra biển mà đã xảy ra tình trạng cá chết như thế này. Thử hình dung với 31 triệu khối nước thải độc hại mỗi năm (gấp 30 lần) được xả thẳng ra biển khi dự án này hoàn tất và đạt sản lượng 10 triệu tấn thép/năm như kế hoạch, thì tổn thất về các nguồn lợi kinh tế biển ở khu vực này sẽ còn nghiêm trọng đến mức nào ? Các báo cáo mới nhất hôm nay về điều tra, phân tích mẫu nước tại khu vực biển Lăng Cô của Sở Tài nguyên - Môi trường Thừa Thiên - Huế đã cho biết với 9 mẫu nước và 7 mẫu trầm tích, tổng hàm lượng ni-tơ tính theo amoni (NH4+-N) và hàm lượng kim loại nặng Crom (Cr) đã vượt giới hạn cho phép của quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước biển và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt.
Đó là chưa kể ảnh hưởng của Formosa tới ngành thép trong nước. Đã có những bài báo trước đây phân tích rằng khi Formosa chỉ tập trung vào cán thép chứ không phải luyện kim, với những lợi thế về các chính sách ưu đãi như nêu trên, các doanh nghiệp luyện cán thép trong nước sẽ rơi vào thế cạnh tranh bất bình đẳng với Formosa. Ngành thép trong nước vốn đã lao đao nay sẽ còn tiếp tục teo tóp hơn nữa cùng với sự lớn mạnh của Formosa !
- Về mặt môi trường. Ngoài việc tàn phá tài nguyên biển và môi trường nước một cách "triệt để" do xả thẳng chất thải ra biển như đã nói ở trên, mỗi năm, với công suất 10 triệu tấn thép, Formosa còn "đóng góp" thêm cho rẻo đất bé nhỏ miền Trung khoảng 6 triệu tấn chất thải rắn và 23 triệu tấn CO2 nữa ! Không cần thuyết minh thêm cũng có thể hình dung ra rằng cái giá phải trả cho sự đánh đổi về môi trường của chúng ta đắt như thế nào ! Cần biết thêm vài thông tin về hồ sơ phá hoại môi trường "cộm cán" của Formosa trên thế giới. Vào năm 2009, Formosa đã "được" Tổ chức bảo vệ môi trường Ethecon ở Đức trao giải "Hành tinh đen" do những "đóng góp" vào việc phá hủy môi trường. Tại Mỹ, ở hai bang Texas và Louisiana, các nhà máy của Formosa từng bị phát hiện xả các chất độc như 1,2-dichloroethane (EDC), dioxin và chroroform… vào đất và nước ngầm, kể cả xuống sông Mississippi. Cũng trong năm 2009, Formosa bị EPA (Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ) “phạt dân sự” số tiền là 2,8 triệu USD, đồng thời bị buộc phải bỏ ra 10 triệu USD để khắc phục các vấn đề gây ô nhiễm môi trường tại các bang Texas và Louisiana.
Hồ sơ môi trường của Formosa "lừng lẫy" đến nỗi đã trở thành ví dụ minh họa trong bộ sách giáo khoa Luật Môi trường của Barry Hill tại Mỹ (Environmental Justice, Legal Theory and Practice, Barry Hill, 3rd Edition, 2014).
- Về mặt xã hội. Với khoảng 11.800 hộ dân phải di dời để phục vụ cho dự án, không biết khi Nhà máy luyện cán thép đi vào hoạt động, bao nhiêu phần trăm các hộ gia đình này có cơ hội được giải quyết công ăn việc làm trong khi Formosa đã chủ trương tuyển dụng phần lớn lao động Trung Quốc đến làm việc tại đây ? Lưu ý rằng hiện nay tại Vũng Áng cũng có nhiều lao động Việt Nam làm việc, nhưng chủ yếu là trong quá trình xây dựng hạ tầng. Việc chuyển đổi cơ cấu ngành nghề cho một lực lượng lao động tại chỗ từ nông nghiệp và đánh bắt thủy sản sang sản xuất công nghiệp liệu có được chính quyền địa phương cùng Formosa thực hiện theo một chính sách nghiêm túc, hay cũng chỉ là "cái bánh vẽ" để đẩy dân đi, nhằm giải quyết cho xong bài toán về quy hoạch ? Những hệ lụy phức tạp về an ninh và xã hội khi lao động Trung Quốc tràn ngập tại Vũng Áng liệu cũng đã được chính quyền địa phương lường định đầy đủ để có đối sách phù hợp hay chưa ?
- Đặc biệt nghiêm trọng là về mặt quân sự và quốc phòng. Việc Formosa được án ngữ suốt 250 km bờ biển chạy dài qua 4 tỉnh (Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên -Huế) và chặn ngay ở "thắt lưng" hiểm yếu của miền Trung ở khu vực trên bộ không khỏi làm liên tưởng đến hình ảnh "con ngựa thành Troy", mà điều quái đản ở đây là con ngựa này lại do chúng ta tình nguyện mang về chứ không phải do ngoại bang dàn dựng ! Trả lời báo Tuổi Trẻ, Chu Xuân Phàm nhắc lại : "Hồi xưa, khi giải phóng mặt bằng, đã tính phương án hỗ trợ ngư dân đánh bắt chuyển sang nghề khác rồi, sao cứ phải đánh bắt quanh vùng biển này ?". Thế là đã rõ ! Nhân danh việc sử dụng mặt đất và mặt nước đã được giao cho dự án, Formosa có quyền độc chiếm toàn bộ vùng biển ở khu vực này. Khi ngư dân mình không còn được "héo lánh" tới đây để đánh bắt thủy sản nữa, ai biết được điều gì sẽ xảy ra trên vùng biển có chủ quyền của nước ta ? Lưu ý rằng từ căn cứ quân sự Du Lâm ở đảo Hải Nam của Trung Quốc đến Vũng Áng chỉ cách khoảng 320 km đường chim bay.
Hiện nay, đang có một luồng ý kiến cho rằng nếu không ưu đãi để Formosa đầu tư vào dự án Khu liên hợp gang thép này, góp phần vào việc phát triển kinh tế cho đất nước, chúng ta biết bao giờ mới có được 10 tỷ USD để đầu tư chứ đừng nói gì đến 28 tỷ ! Chưa kể sau khi đi vào hoạt động, Formosa sẽ đóng góp không nhỏ cho ngân sách. Xin đưa ra vài số liệu để ai đó còn mơ hồ với những luận điệu này phải giật mình nghĩ lại. Theo thông tin từ chính trang web của nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, cứ một tấn thép của Formosa, chúng ta sẽ được hưởng từ 1-2 triệu đồng (gồm cả thuế VAT và tiền thuê đất). Trong khi đó, với mỗi tấn cá do người dân đánh bắt, có thể thu được từ 12-13 triệu đồng. Nếu cộng cả thêm các khoản hỗ trợ hết sức hào phóng từ ngân sách Trung ương và địa phương cho Formosa như đã nêu trên thì có thể thấy chúng ta đã tự nguyện bỏ "con tôm" để đổi lấy một "con tép" thảm hại thế nào !
NHỮNG CÂU HỎI LỚN, AI HỒI ĐÁP ?
Bất kỳ một dự án đầu tư nào khi được xem xét thực hiện cũng đều phải đáp ứng các yêu cầu hiệu quả về mặt kinh tế và xã hội. Bên cạnh đó, không thể thiếu yêu cầu đánh giá về tác động đối với môi trường. Một "siêu dự án" như Formosa Hà Tĩnh lại càng phải tuân thủ những yêu cầu này một cách nghiêm túc hơn bao giờ hết. Nhưng những gì đang diễn ra đã cho thấy rằng người dân có quyền nghi ngờ tính hiệu quả cũng như các tác hại không nhỏ của dự án này về mọi mặt. Không phải ngẫu nhiên mà ngay từ khi bắt đầu, dư luận đã lên tiếng phản đối dự án này khá quyết liệt. Nhưng rồi cũng như dự án Bauxite trước đây, những lời phản đối cũng dần bị rơi vào quên lãng. Chỉ đến nay, nhờ có đàn cá chết đột ngột khắp biển miền Trung, người ta mới bàng hoàng nhớ ra có cái dự án Formosa Hà Tĩnh...
Xin được mượn ý một câu thơ của Huy Cận để đặt cho cái "surtitre" này. Và đây là những câu hỏi mà một người dân như tôi không hiểu sẽ được ai và khi nào trả lời cho mình :
1/ Ai là người có trách nhiệm cuối cùng trong việc phê duyệt dự án này ? Một "siêu dự án" ảnh hưởng quan trọng tới kinh tế, xã hội, môi trường và quốc phòng ở quy mô như thế có được trình cho Quốc hội xem xét để thông qua, hay là do Chính phủ được toàn quyền quyết định ?
2/ Hồ sơ cam kết về môi trường và việc khảo sát, đánh giá tác động môi trường của Formosa Hà Tĩnh đã được thiết lập như thế nào và do cơ quan nào thực hiện ? Đã có cơ quan nào tiến hành kiểm tra và kiểm định các giải pháp "bảo vệ môi trường tốt nhất" của Formosa Hà Tĩnh như lời giới thiệu trên website của Sở Công thương tỉnh này ?
3/ Không có quốc gia nào lại cho phép một dự án công nghiệp nặng như ngành luyện kim và chế biến gang thép được án ngữ sát ngay vùng biển đang khai thác nguồn lợi về thủy sản và du lịch. Đặc biệt nghiêm trọng là lại còn cấp phép cho xả chất thải độc hại thẳng ra biển. Ai là người "tư vấn" và cho phép duyệt quy hoạch cũng như quy trình xử lý chất thải độc hại theo kiểu này cho Formosa Hà Tĩnh ?
4/ Tại sao Formosa Hà Tĩnh lại được hưởng những ưu đãi vượt bậc như vậy, kể cả việc "qua mặt" Luật Đất đai ? Cơ sở nào để đánh giá và so sánh về hiệu quả đóng góp cho ngân sách của Formosa khi đối chiếu với các chính sách ưu đãi "đặc cách" được thụ hưởng từ Nhà nước Việt Nam ?
5/ Cuối cùng, xin được hỏi rằng chủ đầu tư thực sự của Formosa Hà Tĩnh hiện nay là ai ? Theo hồ sơ đăng ký thành lập ban đầu, Formosa Hà Tĩnh có 9 cổ đông góp vốn, trong đó China Steel nắm giữ 5%, Sunsco Enterprise giữ 0,037%, 7 cổ đông còn lại đều là các công ty thành viên của Formosa Plastics Group (FPG) tại Đài Loan nắm gần 95% cổ phần. Vào khoảng Quý 1/2015, có thông tin China Steel đã mua thêm 20% nữa, nâng tỷ lệ cổ phần trong dự án này lên 25%. Tuy nhiên cho đến nay, người ta mới biết thêm rằng phía FPG chỉ còn nắm giữ 59%. Gần 36% tỷ lệ cổ phần đã được chuyển nhượng cho đối tác khác nhưng không rõ là ai ! Cũng có thông tin cho rằng FPG đã chuyển nhượng toàn bộ 100% tỷ lệ sở hữu cổ phần trong dự án này cho đối tác Trung Quốc. Nếu quả đúng thế thì "mối đe dọa ngàn năm" từ phương Bắc đã đường đường cát cứ cả phần lãnh thổ trên biển và đất liền ở vùng trọng yếu nhất nối hai đầu Bắc - Nam của miền Trung.
Chúng ta có đầy đủ các bộ : Quốc phòng, Kế hoạch - Đầu tư, Tài nguyên - Môi trường, Công thương... và các bộ này đều có thể trả lời công khai tất cả các câu hỏi trên để làm an lòng dân.
Đã đến nước này, cần lắm một sự thẳng thắn và trung thực từ những người có trách nhiệm với quốc gia để chúng ta có thể mắng ngay vào mặt những kẻ láo xược như Chu Xuân Phàm rằng : Việt Nam chọn bảo vệ tổ quốc, bảo vệ dân tộc, bảo vệ tương lai để phát triển trường tồn và sẽ không đánh đổi những điều này vì bất cứ lợi ích của ai hay nhóm người nào !
FB Oanh.
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)